Zmiany klimatu w projektowaniu dróg. Nowy obowiązek, odpowiedzialność i koszty analiz

Od 8 października 2026 r. projektanci dróg muszą uwzględniać ryzyka i oddziaływania wynikające ze zmiany klimatu. Wątpliwości środowiska inżynierskiego dotyczą przede wszystkim zakresu wymaganych analiz, kryteriów ich oceny oraz rozliczenia dodatkowej pracy. Co dokładnie zmieniło się w przepisach?

Co wprowadza nowy przepis?

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 25 września 2025 r. zmieniło przepisy techniczno-budowlane dotyczące dróg publicznych. Do § 9 dodano ust. 1a, zobowiązujący do uwzględniania zagrożeń klimatycznych podczas projektowania.

Wymieniono w nim ulewne deszcze, powodzie, susze, fale upałów, bardzo silny wiatr i osuwiska. Wyliczenie ma charakter otwarty. Zakres uwzględnianych zagrożeń powinien odpowiadać konkretnej inwestycji.

Obowiązek wszedł w życie 8 października 2026 r. Pozostała część nowelizacji zasadniczo obowiązuje od 22 października 2025 r. Źródłem zmiany jest rozporządzenie opublikowane w Dz.U. z 2025 r. pod poz. 1352.

„W odpowiednim zakresie” — najważniejsza wątpliwość

Nowy przepis posługuje się sformułowaniem „w odpowiednim zakresie”. To właśnie sposób określenia tego zakresu budzi zastrzeżenia Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa.

PIIB wskazuje na brak jednoznacznych kryteriów dotyczących miary ryzyka i prawdopodobieństwa zdarzeń, które projektant powinien uwzględnić. Izba zgłaszała potrzebę doprecyzowania wymagań już podczas prac legislacyjnych. Jej zdaniem niejasność może prowadzić do różnego oceniania podobnych opracowań przez zamawiających i organy. Stanowisko PIIB dotyczące nowych wymagań.

Dla biura projektowego oznacza to ważne pytanie organizacyjne: jak ustalić zakres zlecenia, aby na etapie odbioru nie okazało się, że zamawiający oczekuje kolejnych analiz?

Jak wykazać uwzględnienie ryzyka klimatycznego?

PIIB zaleca dokumentowanie danych, scenariuszy, metod i kryteriów przyjętych podczas projektowania. Rozpoznane zagrożenia powinny mieć odzwierciedlenie w rozwiązaniach technicznych. Sama ogólna deklaracja zamieszczona w opisie nie wyjaśnia, co rzeczywiście sprawdzono.

Izba rekomenduje również wskazanie ograniczeń zastosowanych rozwiązań oraz wymagań dotyczących utrzymania infrastruktury. Zalecenia PIIB dla projektantów.

W praktyce dokumentacja powinna pozwalać prześledzić tok rozumowania projektanta: od rozpoznania zagrożenia, przez wybór danych, po uzasadnienie rozwiązania. Dzięki temu późniejsza ocena projektu może odnosić się do konkretnych założeń.

Kto zapłaci za dodatkowe analizy?

Rozpoznanie ryzyk może wymagać dodatkowych danych, opracowań i współpracy specjalistów. Pojawia się więc kwestia wynagrodzenia oraz czasu potrzebnego na wykonanie zadania.

PIIB zaleca uzgodnienie tych zagadnień z zamawiającym na początku pracy. Zwraca jednocześnie uwagę, że samo wejście przepisu w życie nie daje automatycznie prawa do zwiększenia wynagrodzenia.

Z punktu widzenia organizacji zlecenia warto zatem wyjaśnić przed wyceną:

jakie dane udostępnia zamawiający;
jakie opracowania obejmuje cena;
kto zatwierdza potrzebę dodatkowych analiz;
jak rozliczane są zmiany zakresu;
jak dodatkowe prace wpływają na harmonogram.

To pytania do ustaleń kontraktowych, a nie dodatkowy katalog obowiązków zapisany w nowym ustępie.

Czy trzeba zmieniać każdy rozpoczęty projekt?

Nowelizacja zawiera przepisy przejściowe. W określonych przypadkach dopuszcza niestosowanie nowego wymagania. Znaczenie mają wcześniejsze czynności, takie jak złożenie wskazanego w rozporządzeniu wniosku administracyjnego, dokonanie zgłoszenia lub wszczęcie zamówienia publicznego na projekt albo projekt i wykonanie robót.

Ocena wymaga sprawdzenia rodzaju inwestycji, właściwej czynności oraz jej daty. Sam fakt rozpoczęcia pracy przez projektanta nie przesądza o zastosowaniu wyjątku. Szczegóły określa § 2 nowelizacji — strona 4 oficjalnego tekstu.

Co to oznacza dla odpowiedzialności projektanta?

PIIB ostrzega przed ryzykiem przerzucania na projektantów odpowiedzialności za skutki katastrof naturalnych przy nieprecyzyjnych wymaganiach. Jest to ocena możliwych konsekwencji regulacji. Nowego obowiązku nie należy przedstawiać jako automatycznej odpowiedzialności za każdą szkodę spowodowaną ekstremalną pogodą.

Dla uczestników inwestycji najważniejsze staje się wcześniejsze uzgodnienie oczekiwań: co będzie analizowane, na jakiej podstawie i za jakie wynagrodzenie. Pozostawienie tych pytań do etapu odbioru dokumentacji sprzyja sporom.

Stan prawny opisany w artykule: 25 października 2026 r.