Zdawalność egzaminów na uprawnienia architektoniczne w latach 2022–2025. Dlaczego egzamin ustny sprawia trudności?

W latach 2022–2025 pozytywne wyniki stanowiły około 66% odnotowanych wyników egzaminów na uprawnienia architektoniczne. Największą przeszkodą okazuje się zwykle część ustna. To właśnie na tym etapie znajomość przepisów musi iść w parze z przygotowaniem praktycznym do wykonywania zawodu.

Ile osób zdaje egzamin na uprawnienia architektoniczne?

W ciągu ośmiu sesji egzaminacyjnych przeprowadzonych w latach 2022–2025 odnotowano 2098 wyników pozytywnych i 1085 negatywnych. Oznacza to, że pozytywne rozstrzygnięcia stanowiły około 66% wszystkich wyników ujętych w zestawieniu, a negatywne — około 34%.

Statystyki obejmują wszystkie rodzaje i zakresy uprawnień w specjalności architektonicznej. Uwzględniają również osoby, które po wcześniejszym zaliczeniu części pisemnej ponownie przystępowały do egzaminu ustnego. Nie są więc wskaźnikiem zdawalności za pierwszym podejściem.

Zdawalność uprawnień architektonicznych w poszczególnych latach

Liczba pozytywnych i negatywnych wyników różniła się między latami. Najkorzystniej w zestawieniu wypadł 2023 rok.

Rok	Zdało	Nie zdało	Udział wyników pozytywnych
2022	549	309	64,0%
2023	585	180	76,5%
2024	524	311	62,8%
2025	440	285	60,7%
Łącznie	2098	1085	65,9%

Udział wyników pozytywnych obliczono jako liczbę zdanych egzaminów podzieloną przez sumę wyników pozytywnych i negatywnych w danym roku.

W 2023 roku egzamin zdało 585 osób, a udział sukcesów wyniósł 76,5%. W 2025 roku pozytywny wynik uzyskało 440 osób, co odpowiadało 60,7% odnotowanych wyników. Różnica między tymi latami wyniosła około 15,8 punktu procentowego.

Po wzroście w 2023 roku udział wyników pozytywnych zmniejszał się przez dwa kolejne lata. Same dane nie przesądzają jednak, czy przyczyną były trudniejsze pytania, poziom przygotowania kandydatów czy zmiany w grupie zdających.

Egzamin pisemny i ustny — dlaczego zdanie testu nie wystarcza?

Droga do uprawnień obejmuje najpierw weryfikację wykształcenia i praktyki zawodowej, a następnie egzamin pisemny i ustny. Pozytywne przejście kwalifikacji otwiera możliwość przystąpienia do egzaminów, lecz nie gwarantuje ich zaliczenia.

Część pisemna sprawdza znajomość obowiązujących przepisów. Część ustna pozwala natomiast zweryfikować, czy kandydat potrafi wykorzystać wiedzę w sytuacjach związanych z wykonywaniem zawodu.

Zaliczenie testu nie oznacza automatycznie gotowości do samodzielnego rozwiązywania problemów zawodowych. Kandydat może dobrze rozpoznawać poprawne odpowiedzi, a jednocześnie mieć trudność z samodzielnym wyjaśnieniem rozwiązania i uzasadnieniem swojego stanowiska.

Zdawalność egzaminu ustnego na uprawnienia architektoniczne

W analizie wyników egzaminacyjnych część ustna została wskazana jako etap, na którym kandydaci najczęściej napotykają trudności. Część osób zalicza egzamin pisemny, ale nie uzyskuje pozytywnego wyniku podczas rozmowy z komisją. W kolejnych sesjach wraca więc do części ustnej.

Nie podano jednak oddzielnych liczbowych zestawień wyników obu części. Nie można zatem przyjąć, że ogólne 66% jest zdawalnością egzaminu ustnego ani wskazać dokładnego procentu niepowodzeń na tym etapie.

Dostępne informacje pozwalają stwierdzić, że egzamin ustny stanowi istotną barierę w uzyskaniu uprawnień. Nie pozwalają natomiast liczbowo porównać jego zdawalności ze zdawalnością części pisemnej.

Słaba praktyka zawodowa a niezdany egzamin ustny

W omówieniu wyników jako ważną przyczynę trudności na egzaminie ustnym wskazano niedostateczną jakość praktyki zawodowej. Samo spełnienie warunków formalnych nie musi oznaczać, że kandydat zdobył doświadczenie wystarczające do samodzielnej pracy.

Znaczenie ma to, z jakimi zadaniami zetknął się podczas praktyki, czy rozumiał podejmowane decyzje i czy miał okazję analizować problemy wykraczające poza własny, wąski zakres obowiązków. Praktyka daje najwięcej wtedy, gdy pozwala łączyć przepisy z rzeczywistymi sytuacjami projektowymi i budowlanymi.

Przykładowo wykonywanie powtarzalnych czynności może doskonalić konkretną umiejętność, ale nie musi rozwijać zdolności oceny całego problemu. Podczas odpowiedzi ustnej potrzebne jest szersze rozumienie sytuacji: wskazanie rozwiązania, wyjaśnienie jego podstaw oraz dostrzeżenie konsekwencji.

Związek jakości praktyki z wynikiem egzaminu jest oceną przedstawioną w analizie. Zestawienie statystyczne nie określa, jaki procent niepowodzeń wynikał właśnie z braków praktycznych.

Jak interpretować statystyki zdawalności?

Wynik około 66% opisuje udział pozytywnych rozstrzygnięć w zestawieniu z lat 2022–2025. Nie oznacza, że dokładnie taki odsetek kandydatów zdał za pierwszym razem, ponieważ dane uwzględniają również ponowne podejścia do części ustnej.

Dla osoby ubiegającej się o uprawnienia znaczenie ma więc zarówno znajomość statystyk, jak i ocena własnego przygotowania. Trudności pojawiające się na egzaminie ustnym wskazują, że naukę testów warto uzupełnić o ćwiczenie samodzielnego rozwiązywania problemów i uzasadniania decyzji zawodowych.