Prowadzenie dziennika budowy od lat stanowi jeden z kluczowych obowiązków w procesie realizacji inwestycji budowlanej. To właśnie w tym dokumencie odzwierciedlany jest przebieg robót, decyzje techniczne, zdarzenia istotne dla bezpieczeństwa oraz zgodności inwestycji z przepisami prawa. Od 27 stycznia 2023 r. zasady prowadzenia dziennika budowy uległy jednak istotnym zmianom, otwierając inwestorom i uczestnikom procesu budowlanego nowe możliwości – w tym pełną cyfryzację tego dokumentu.
Zmiany te wynikają z rozporządzenia wydanego przez Minister Rozwoju i Technologii z dnia 22 grudnia 2022 r., które reguluje zarówno tradycyjny dziennik budowy, jak i nowy system Elektronicznego Dziennika Budowy (EDB).
Dotychczasowe a nowe zasady prowadzenia dziennika budowy
Dla lepszego zrozumienia zmian warto rozróżnić dwa pojęcia:
- zasady dotychczasowe – odnoszące się do przepisów Prawa budowlanego obowiązujących przed 27 stycznia 2023 r. oraz wcześniejszego rozporządzenia regulującego sposób prowadzenia dzienników budowy, montażu i rozbiórki,
- zasady nowe – wynikające z nowelizacji Prawa budowlanego obowiązującej od 27 stycznia 2023 r., w której kwestie związane z dziennikiem budowy zostały ujęte w nowym rozdziale, oraz z rozporządzenia z 22 grudnia 2022 r.
Nowe regulacje nie wprowadzają rewolucji, lecz raczej stopniową ewolucję – szczególnie istotną z punktu widzenia cyfryzacji procesu inwestycyjnego.
Budowy rozpoczęte przed 27 stycznia 2023 r. – co się zmienia?
Dla inwestorów i kierowników budów, którzy rozpoczęli prace przed wejściem w życie nowych przepisów, kluczowa informacja jest uspokajająca: nie pojawiają się żadne nowe obowiązki. Dzienniki budowy, montażu lub rozbiórki wydane lub ostemplowane przed 27 stycznia 2023 r. zachowują ważność i są prowadzone na dotychczasowych zasadach aż do zakończenia inwestycji.
Co więcej, przez 12 miesięcy od wejścia w życie nowych regulacji inwestorzy mogli nadal wnioskować o wydanie dziennika w tradycyjnej, papierowej formie zgodnie ze „starymi” przepisami.
Wybór formy dziennika budowy po 27 stycznia 2023 r.
Dla inwestycji rozpoczynających się po tej dacie ustawodawca przewidział kilka możliwych scenariuszy:
- Dziennik papierowy na dotychczasowych zasadach– dostępny do 27 stycznia 2024 r.,– prowadzony w tej samej formie do końca budowy,– bez możliwości przejścia na wersję elektroniczną.
- Dziennik papierowy na nowych zasadach– możliwy do uzyskania do 31 grudnia 2029 r.,– prowadzony w formie papierowej,– z opcją jednorazowego przejścia na Elektroniczny Dziennik Budowy (bez prawa powrotu do papieru).
- Elektroniczny Dziennik Budowy (EDB)– prowadzony wyłącznie w systemie teleinformatycznym,– obowiązujący przez cały okres realizacji inwestycji.
Od 1 stycznia 2032 r. nie będzie już możliwości uzyskania nowego dziennika budowy w formie papierowej, choć dokumenty wydane wcześniej będą mogły być nadal prowadzone w tradycyjny sposób.
Nowe zasady prowadzenia dziennika budowy – najważniejsze zmiany
Zmiany wprowadzone od 27 stycznia 2023 r. mają charakter porządkujący i upraszczający. Do kluczowych należą:
- rezygnacja z podwójnych stron (oryginał + kopia) w dzienniku papierowym,
- wprowadzenie jednego pojęcia „dziennik budowy” – bez odrębnych dzienników dla rozbiórki czy montażu,
- obowiązek dołączania kopii uprawnień budowlanych uczestników procesu (o ile nie są one ujawnione w centralnym rejestrze e-CRUB),
- możliwość prowadzenia oddzielnych dzienników dla poszczególnych odcinków robót liniowych (a nie obowiązek, jak wcześniej),
- uregulowanie sytuacji, w której osoba pełniąca funkcję na budowie nie może dokonać końcowego wpisu (np. z powodu śmierci) – wówczas robi to jej następca, wskazując przyczynę braku wpisu.
Elektroniczny Dziennik Budowy – co wyróżnia tę formę?
Prowadzenie dziennika w systemie EDB wiąże się z dodatkowymi zasadami organizacyjnymi i technicznymi:
- wszyscy uczestnicy dokonujący wpisów muszą posiadać konto w systemie,
- inwestor zarządza dostępami i udostępnia dziennik uprawnionym osobom,
- kierownik budowy lub robót umożliwia dokonywanie wpisów m.in. geodecie oraz organom kontrolnym,
- dziennik elektroniczny nie może być dzielony na tomy,
- inwestor może cofnąć dostęp do dziennika, jednak nie może to ograniczać wykonywania obowiązków ustawowych,
- osoba pozbawiona dostępu zachowuje prawo do dokonywania wpisów jeszcze przez 14 dni.
Nowe przepisy dotyczące dziennika budowy wprowadzają większą elastyczność i przygotowują proces budowlany na pełną cyfryzację. Inwestorzy zyskują możliwość wyboru formy dokumentacji, a uczestnicy procesu – narzędzie lepiej dostosowane do współczesnych realiów. Choć papierowy dziennik budowy jeszcze przez kilka lat pozostanie w użyciu, kierunek zmian jest jednoznaczny: przyszłość należy do rozwiązań elektronicznych.
