Osoby ubiegające się o uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej muszą spełnić szereg wymogów formalnych, w tym prawidłowo udokumentować odbytą praktykę projektową. Jednym z kluczowych elementów postępowania kwalifikacyjnego prowadzonego przez okręgową komisję kwalifikacyjną jest ocena prac projektowych wykonanych w trakcie tej praktyki. W artykule wyjaśniamy, na jakiej podstawie prawnej odbywa się ta ocena oraz jakie znaczenie mają dołączane do wniosku projekty.
Podstawa prawna oceny praktyki projektowej
Obowiązek załączenia do wniosku o nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej maksymalnie trzech wybranych prac projektowych wynika wprost z przepisów prawa. Podstawę prawną stanowią zarówno:
- ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane,
- ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa.
Na ich podstawie opracowano Regulamin postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej, który precyzuje zasady dokumentowania praktyki zawodowej.
Etapy postępowania kwalifikacyjnego
Zgodnie z art. 12 ust. 3a Prawa budowlanego postępowanie kwalifikacyjne prowadzone jest przez właściwą izbę samorządu zawodowego na wniosek osoby ubiegającej się o uprawnienia budowlane. Procedura ta składa się z dwóch zasadniczych etapów.
1. Ocena wykształcenia i praktyki zawodowej
Pierwszym etapem jest kwalifikacja wykształcenia oraz praktyki zawodowej jako odpowiednich lub pokrewnych dla danej specjalności uprawnień budowlanych. Komisja sprawdza, czy zakres praktyki odpowiada rodzajowi, stopniowi skomplikowania oraz wymaganiom związanym z wykonywaniem samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.
2. Przygotowanie do egzaminu ustnego
Drugi etap obejmuje analizę materiałów, które mogą zostać wykorzystane podczas egzaminu ustnego. W tym kontekście szczególne znaczenie mają prace projektowe dołączone do wniosku.
Jakie prace projektowe należy dołączyć do wniosku?
Zgodnie z § 3 ust. 4 pkt 4 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego, do wniosku o nadanie uprawnień budowlanych należy dołączyć maksymalnie trzy wybrane prace projektowe wykonane w ramach odbytej praktyki zawodowej. Wymóg ten dotyczy zarówno uprawnień do projektowania bez ograniczeń, jak i w ograniczonym zakresie.
Definicja prac projektowych
Regulamin precyzuje, że przez „prace projektowe” rozumie się poświadczone za zgodność z oryginałem kopie części architektonicznej projektu budowlanego. Poświadczenia dokonuje kierownik lub patron praktyki zawodowej. Istotne jest, aby kandydat faktycznie uczestniczył w opracowaniu przedstawionych projektów.
Znaczenie projektów w postępowaniu kwalifikacyjnym
Projekt budowlany lub jego fragmenty mają charakter pomocniczy. Służą one przede wszystkim:
- sformułowaniu pytań podczas egzaminu ustnego,
- ocenie umiejętności samodzielnego rozwiązywania zagadnień technicznych,
- weryfikacji zakresu doświadczenia projektowego kandydata.
Okręgowa komisja kwalifikacyjna nie ocenia projektu jako kompletnego opracowania inwestycyjnego, lecz jako dowód rzeczywistego udziału kandydata w procesie projektowym.
Zakres udostępniania dokumentacji projektowej
Projektant pełniący funkcję kierownika praktyki zawodowej powinien określić zakres dokumentacji, który może zostać udostępniony na potrzeby postępowania kwalifikacyjnego. Jednocześnie to na kandydacie spoczywa obowiązek skompletowania dokumentów i dołączenia ich do wniosku.
Zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29 kwietnia 2019 r., izba ma prawo zwrócić się do organów administracji architektoniczno-budowlanej, nadzoru budowlanego, autora projektu lub inwestora o potwierdzenie zakresu wykonanych prac projektowych.
Ochrona danych osobowych i cel przetwarzania dokumentów
Dokumenty składane w toku postępowania kwalifikacyjnego są przetwarzane wyłącznie w tym celu. Wynika to z „Polityki prywatności dla członków i kandydatów na członków” Izby Architektów RP, stanowiącej załącznik do uchwały Krajowej Rady IARP.
Izba przetwarza jedynie dane udostępnione dobrowolnie przez kandydata, w zakresie wynikającym z obowiązujących przepisów prawa. Obejmuje to m.in. dane osobowe, informacje o wykształceniu oraz przebiegu praktyki zawodowej.
Ocena praktyki projektowej w postępowaniu kwalifikacyjnym w specjalności architektonicznej opiera się na jasno określonych przepisach prawa. Dołączane do wniosku prace projektowe mają charakter dowodowy i pomocniczy, a ich celem jest potwierdzenie rzeczywistego udziału kandydata w procesie projektowym oraz przygotowanie do egzaminu ustnego. Wszystkie przekazane dokumenty wykorzystywane są wyłącznie na potrzeby prowadzonego postępowania kwalifikacyjnego.
