Kandydaci ubiegający się o uprawnienia budowlane, w tym w specjalności architektonicznej, często stają przed niespodziewanym problemem: książka praktyki zawodowej wydana kilka lub kilkanaście lat temu po prostu zaginęła. Czy oznacza to, że cały trud odbytej praktyki poszedł na marne? Na szczęście nie.
Tak — kandydat ubiegający się o uprawnienia budowlane ma możliwość zgłoszenia praktyki zawodowej odbytej na budowie w Polsce na oświadczeniu i zbiorczym zestawieniu, nawet jeśli książka praktyk zaginęła. Przepisy wprost to dopuszczają.
Zmiana przepisów w 2014 roku — klucz do rozwiązania
Przełomowe znaczenie ma Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie z dnia 11 września 2014 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 1278). Na jego mocy dotychczas funkcjonujące książki praktyk zostały zastąpione nową formą dokumentacji.
Praktyka zawodowa po wejściu w życie ustawy o ułatwieniu dostępu do wykonywania niektórych zawodów regulowanych (od 10.08.2014 r.) jest dokumentowana w oświadczeniu, którego wzór określa załącznik nr 1 do rozporządzenia z dnia 11 września 2014 r.
Co istotne dla osób, które odbyły praktykę przed tą datą — a więc np. w 2012 roku — przepisy te otworzyły furtkę do udokumentowania praktyki w nowej formie również wstecznie.
Zgodnie z § 3 ust. 7 pkt 1 rozporządzenia z dnia 11 września 2014 r., w przypadku zaginięcia książki praktyki zawodowej możliwe jest udokumentowanie praktyki poprzez złożenie oświadczenia (załącznik nr 1 do rozporządzenia) wraz z Załącznikiem do oświadczenia — zbiorczym zestawieniem odbytej praktyki zawodowej.
Stare i nowe zasady dokumentowania praktyki
| Okres praktyki | Wymagany dokument | Co przy zaginięciu? |
|---|---|---|
| Przed 1 stycznia 1995 r. | Zaświadczenie wydane przez jednostkę | Zaświadczenie od kierownika jednostki |
| 1 stycznia 1995 r. – 25 września 2014 r. (np. 2012 r.) |
Książka praktyki zawodowej | ✓ Oświadczenie + zbiorcze zestawienie |
| Po 25 września 2014 r. | Oświadczenie + zbiorcze zestawienie | Dokument nie wymaga rejestracji — brak problemu |
Co należy zrobić krok po kroku?
Okręgowa Izba Architektów RP wskazuje konkretne działania w sytuacji zagubienia książki. Poniżej pełna lista kroków:
-
1
Zgłoś zaginięcie w odpowiedniej izbie (Izba Architektów RP lub Izba Inżynierów Budownictwa) jak najszybciej po jego stwierdzeniu. -
2
Uzyskaj zaświadczenie od organu rejestrującego — dokumentu potwierdzającego datę rejestracji i wydania książki. Świadczy to o tym, że książka była oficjalnie pobrana. -
3
Zbierz oświadczenia od osób nadzorujących praktykę — muszą posiadać odpowiednie uprawnienia budowlane i być wpisane na listę członków izby. -
4
Sporządź pismo wyjaśniające — opisz powody dokumentowania praktyki na oświadczeniu zamiast w książce. Dołącz zbiorcze zestawienie praktyki. -
5
Wypełnij oświadczenie i zbiorcze zestawienie zgodnie z obowiązującym wzorem (załącznik nr 1 do rozporządzenia z 2014 r.). -
6
Złóż komplet dokumentów do właściwej okręgowej izby i poczekaj na decyzję komisji kwalifikacyjnej.
Kluczowe warunki zaliczenia praktyki
Sam fakt zagubienia dokumentu to nie jedyne wyzwanie. Aby praktyka mogła zostać zaliczona, konieczne jest spełnienie kilku wymogów formalnych.
Opiekun praktyki
Warunkiem zaliczenia praktyki zawodowej jest jej potwierdzenie przez osobę wpisaną na listę członków izby, posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane. W specjalności architektonicznej:
-
→
Praktykę przy sporządzaniu projektów potwierdza projektant danego obiektu posiadający uprawnienia do projektowania w specjalności architektonicznej. -
→
Praktykę na budowie potwierdza kierownik budowy lub robót. -
→
Zaświadczenie o przynależności opiekuna do właściwej izby musi być aktualne w okresie odbywania praktyki — nie w dniu składania wniosku.
Przy ubieganiu się o uprawnienia bez ograniczeń — opiekun praktyki również musi posiadać uprawnienia bez ograniczeń. Jeśli ubiegasz się o uprawnienia ograniczone, wystarczą uprawnienia ograniczone opiekuna.
Co wchodzi w zakres praktyki?
| Czynność | Zalicza się do praktyki? |
|---|---|
| Nadzór nad robotami budowlanymi | ✓ TAK |
| Bezpośredni udział w realizacji robót | ✓ TAK |
| Czynności inspekcyjno-kontrolne w nadzorze budowlanym | ✓ TAK |
| Inwentaryzacja | ✗ NIE |
| Obmiary, kosztorysy, rozliczenia budowy | ✗ NIE |
| Koncepcje projektowe | ✗ NIE |
Jak wypełnić zbiorcze zestawienie?
Zbiorcze zestawienie to jeden z najważniejszych dokumentów w procesie kwalifikacyjnym. Komisje izb zwracają szczególną uwagę na jego kompletność.
Im bardziej szczegółowy opis parametrów technicznych obiektów i charakteru wykonywanych czynności, tym mniejsze ryzyko wezwania przez komisję do uzupełnienia dokumentacji. Nie sugeruj się wyłącznie przykładowymi zestawieniami dostępnymi na stronie izby.
-
1
Charakterystyczne parametry techniczne obiektów — rodzaj, przeznaczenie, konstrukcja, lokalizacja, nazwa inwestora. -
2
Opis charakteru wykonywanych czynności — szczegółowy opis czynności technicznych w poszczególnych etapach budowy lub projektowania. -
3
Okres odbywania praktyki — daty rozpoczęcia i zakończenia dla każdego obiektu. -
4
Podpis i dane opiekuna — wraz z numerem uprawnień budowlanych i potwierdzeniem przynależności do izby w danym okresie.
Do praktyki zawodowej nie zalicza się projektów wykonawczych — jedynie projekty architektoniczno-budowlane i techniczne. Opiekun może potwierdzać praktykę projektową wyłącznie wtedy, gdy jest opiekunem spoza pracowni projektowej, w której praktykant odbywa praktykę.
Czy oświadczenie trzeba rejestrować?
Nowe przepisy rozporządzenia nie zawierają w swojej treści obowiązku rejestrowania oświadczeń potwierdzających odbycie praktyki zawodowej — tym samym brak jest podstaw prawnych do takiej rejestracji.
— Izba Architektów RP
To istotna różnica w stosunku do dawnych książek praktyk, które musiały być oficjalnie zarejestrowane i opieczętowane w izbie przed rozpoczęciem dokumentowania. Oświadczenie składa się dopiero razem z wnioskiem o nadanie uprawnień.
Praktyka z 2012 roku jest do uratowania
Zaginięcie książki praktyki zawodowej nie oznacza utraty udokumentowanego doświadczenia. Kandydat ubiegający się o uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej, który odbył praktykę na budowie w Polsce w 2012 roku, ma pełną możliwość zgłoszenia tej praktyki na oświadczeniu wraz ze zbiorczym zestawieniem.
1. Opiekun praktyki musi posiadać odpowiednie uprawnienia budowlane.
2. Opiekun musiał być aktywnym członkiem izby w okresie odbywania praktyki (2012 r.).
3. Zbiorcze zestawienie musi być wypełnione szczegółowo i zgodnie z wymaganym wzorem.
4. Warto dołączyć pismo wyjaśniające powód braku książki praktyk.
Stanowisko Mazowieckiej OIA RP daje nadzieję, że podobne podejście zostanie przyjęte przez inne izby architektoniczne. Jednak poszczególne okręgowe izby architektów mogą mieć nieznacznie różniące się wytyczne proceduralne — warto skonsultować się bezpośrednio ze swoją izbą przed złożeniem dokumentów.
Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani opinii prawnej.
W indywidualnych sprawach zaleca się kontakt z właściwą Okręgową Izbą Architektów RP
lub radcą prawnym specjalizującym się w prawie budowlanym.
