Skip to main content

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

data: 10.11.2009

Rozdział 1

Przepisy ogólne

Art. 1.

Ustawa – Prawo budowlane, zwana dalej „ustawą”, normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach.

Art. 2.

1. Ustawy nie stosuje się do wyrobisk górniczych.

2. Przepisy ustawy nie naruszają przepisów odrębnych, a w szczególności:

1) prawa geologicznego i górniczego – w odniesieniu do obiektów budowlanych zakładów górniczych;

2) prawa wodnego – w odniesieniu do urządzeń wodnych;

3) o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami – w odniesieniu do obiektów i obszarów wpisanych do rejestru zabytków oraz obiektów i obszarów objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Art. 3.

Ilekroć w ustawie jest mowa o:

1) obiekcie budowlanym – należy przez to rozumieć:

a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi,

b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i

urządzeniami,

c) obiekt małej architektury;

2) budynku – należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach;

2a) budynku mieszkalnym jednorodzinnym – należy przez to rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30 % powierzchni całkowitej budynku;

3) budowli – należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową;

4) obiekcie małej architektury – należy przez to rozumieć niewielkie obiekty, a                       w szczególności:

a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury,

b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej,

c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki;

5) tymczasowym obiekcie budowlanym – należy przez to rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak:

strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe;

6) budowie – należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego;

7) robotach budowlanych – należy przez to rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego;

7a) przebudowie – należy przez to rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego;

8) remoncie – należy przez to rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym;

9) urządzeniach budowlanych – należy przez to rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki;

10) terenie budowy – należy przez to rozumieć przestrzeń, w której prowadzone ą roboty budowlane wraz z przestrzenią zajmowaną przez urządzenia zaplecza budowy;

11) prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – należy przez to rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych;

12) pozwoleniu na budowę – należy przez to rozumieć decyzję administracyjną zezwalającą na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego;

13) dokumentacji budowy – należy przez to rozumieć pozwolenie na budowę wraz z załączonym projektem budowlanym, dziennik budowy, protokoły odbiorów częściowych i końcowych, w miarę potrzeby, rysunki i opisy służące realizacji obiektu, operaty geodezyjne i książkę obmiarów, a w przypadku realizacji obiektów metodą montażu – także dziennik montażu;

14) dokumentacji powykonawczej – należy przez to rozumieć dokumentację budowy z naniesionymi zmianami dokonanymi w toku wykonywania robót oraz geodezyjnymi pomiarami powykonawczymi;

15) terenie zamkniętym – należy przez to rozumieć teren zamknięty, o którym mowa w przepisach prawa geodezyjnego i kartograficznego;

16) (uchylony);

17) właściwym organie – należy przez to rozumieć organy administracji architektoniczno-

budowlanej i nadzoru budowlanego, stosownie do ich właściwości, określonej w rozdziale 8;

18) (uchylony);

19) organie samorządu zawodowego – należy przez to rozumieć organy określone w ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r. Nr 5, poz. 42, z późn. zm.2));

20) obszarze oddziaływania obiektu – należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu;

21) (uchylony).

2) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 23, poz. 221, Nr 153, poz.

1271 i Nr 240, poz. 2052, z 2003 r. Nr 124, poz. 1152 i Nr 190, poz. 1864, z 2004 r. Nr 141, poz.

1492 oraz z 2005 r. Nr 150, poz. 1247.

Art. 4.

Każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami.

Art. 5.

1. Obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając:

1) spełnienie wymagań podstawowych dotyczących:

a) bezpieczeństwa konstrukcji,

b) bezpieczeństwa pożarowego,

c) bezpieczeństwa użytkowania,

d) odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska,

e) ochrony przed hałasem i drganiami,

f) odpowiedniej charakterystyki energetycznej budynku oraz racjonalizacji użytkowania energii;

2) warunki użytkowe zgodne z przeznaczeniem obiektu, w szczególności w zakresie:

a) zaopatrzenia w wodę i energię elektryczną oraz, odpowiednio do potrzeb, w energię cieplną i paliwa, przy założeniu efektywnego wykorzystania tych czynników,

b) usuwania ścieków, wody opadowej i odpadów;

3) możliwość utrzymania właściwego stanu technicznego;

4) niezbędne warunki do korzystania z obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich;

5) warunki bezpieczeństwa i higieny pracy;

6) ochronę ludności, zgodnie z wymaganiami obrony cywilnej;

7) ochronę obiektów wpisanych do rejestru zabytków oraz obiektów objętych ochroną konserwatorską;

8) odpowiednie usytuowanie na działce budowlanej;

9) poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej;

10) warunki bezpieczeństwa i ochrony zdrowia osób przebywających na terenie budowy.

2. Obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem                      i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym            i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych     i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1–7.

3. Dla budynku oddawanego do użytkowania oraz dla budynku, lokalu mieszkalnego, a także części budynku stanowiącej samodzielną całość technicznoużytkową, w przypadkach,            o których mowa w ust. 4, dokonuje się oceny charakterystyki energetycznej w formie świadectwa charakterystyki energetycznej zawierającego określenie wielkości energii            w kWh/m2/rok niezbędnej do zaspokojenia różnych potrzeb związanych z użytkowaniem budynku, a także wskazanie możliwych do realizacji robót budowlanych, mogących poprawić pod względem opłacalności ich charakterystykę energetyczną. Świadectwo charakterystyki

energetycznej ważne jest 10 lat.

4. W przypadku umów, na podstawie których następuje:

1) przeniesienie własności:

a) budynku,

b) lokalu mieszkalnego, z wyjątkiem przeniesienia własności lokalu na podstawie umowy zawartej między osobą, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu, a spółdzielnią mieszkaniową lub

c) będącej nieruchomością części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową, albo

2) zbycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu

– zbywca przekazuje nabywcy odpowiednie świadectwo charakterystyki energetycznej;

3) powstanie stosunku najmu budynku, lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową – wynajmujący udostępnia najemcy odpowiednie świadectwo charakterystyki energetycznej.

4a. W przypadkach, o których mowa w ust. 4, świadectwo charakterystyki energetycznej nie może być sporządzone przez właściciela budynku, lokalu lub będącej nieruchomością części budynku stanowiącej samodzielną całość technicznoużytkową oraz osobę, której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu.

5. W budynkach zasilanych z sieci ciepłowniczej oraz w budynkach z instalacją centralnego ogrzewania zasilaną ze źródła w budynku lub poza nim, świadectwo charakterystyki energetycznej lokalu mieszkalnego może być opracowane na podstawie świadectwa charakterystyki energetycznej budynku. Przepisu nie stosuje się do lokali mieszkalnych posiadających własne instalacje ogrzewcze.

5a. W przypadku określonym w ust. 5, właściciel lub zarządca budynku ma obowiązek uzyskania świadectwa charakterystyki energetycznej budynku i przekazania jego kopii nieodpłatnie właścicielowi lokalu mieszkalnego lub osobie, której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, w terminie nie dłuższym niż 6 miesięcy od dnia złożenia przez niego wniosku w tej sprawie.

5b. Świadectwo charakterystyki energetycznej lokalu mieszkalnego należącego do grupy lokali mieszkalnych o jednakowych rozwiązaniach konstrukcyjno materiałowych                    i instalacyjnych oraz o takim samym stopniu zużycia mającym wpływ na jakość energetyczną lokalu mieszkalnego i stwierdzonym na podstawie:

1) budowlanej dokumentacji technicznej,

2) inwentaryzacji techniczno-budowlanej, w przypadku braku budowlanej dokumentacji technicznej

Dodany ust. 4a w art. 5 wchodzi w życie z dn. 31.12.2009 r. (Dz.U. z 2009 r. Nr 161, poz. 1279).

– może być opracowane w oparciu o wykonaną dla jednego z tych lokali charakterystykę energetyczną oraz ocenę tej charakterystyki.

6. Świadectwo charakterystyki energetycznej zawierające nieprawdziwe informacje                o wielkości energii jest wadą fizyczną rzeczy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.3)) o rękojmi za wady.

7. Przepisów ust. 3-6 nie stosuje się do budynków:

1) podlegających ochronie na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami;

2) używanych jako miejsca kultu i do działalności religijnej;

3) przeznaczonych do użytkowania w czasie nie dłuższym niż 2 lata;

4) niemieszkalnych służących gospodarce rolnej;

5) przemysłowych i gospodarczych o zapotrzebowaniu na energię nie większym niż 50 kWh/m2/rok;

6) mieszkalnych przeznaczonych do użytkowania nie dłużej niż 4 miesiące w roku;

7) wolnostojących o powierzchni użytkowej poniżej 50 m2.

8. Świadectwo charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową może sporządzać osoba, która:

1) posiada pełną zdolność do czynności prawnych;

2) ukończyła, w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym, co najmniej:

a) studia magisterskie albo

b) studia inżynierskie na kierunkach: architektura, budownictwo, inżynieria

środowiska, energetyka lub pokrewnych;

3) nie była karana za przestępstwo przeciwko mieniu, wiarygodności dokumentów,

obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi lub za przestępstwo skarbowe;

4) posiada uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej, konstrukcyjno- budowlanej lub instalacyjnej albo odbyła szkolenie i złożyła z wynikiem pozytywnym egzamin przed ministrem właściwym do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej           i mieszkaniowej.

9. Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej określi, w drodze rozporządzenia, sposób przeprowadzania i zakres programowy szkolenia oraz egzaminu, o których mowa w ust. 8 pkt 4, warunki i wysokość odpłatności za szkolenie   i postępowanie egzaminacyjne mając na uwadze zapewnienie odpowiedniego poziomu edukacyjnego szkoleń w celu zagwarantowania rzetelnego i sprawnego przygotowania kandydatów do egzaminu.

3) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz.U. z 1971 r. Nr 27, poz. 252, z 1976 r. Nr 19,

poz. 122, z 1982 r. Nr 11, poz. 81, Nr 19, poz. 147 i Nr 30, poz. 210, z 1984 r. Nr 45, poz. 242, z

1985 r. Nr 22, poz. 99, z 1989 r. Nr 3, poz. 11, z 1990 r. Nr 34, poz. 198, Nr 55, poz. 321 i Nr 79,

poz. 464, z 1991 r. Nr 107, poz. 464 i Nr 115, poz. 496, z 1993 r. Nr 17, poz. 78, z 1994 r. Nr 27,

poz. 96, Nr 85, poz. 388 i Nr 105, poz. 509, z 1995 r. Nr 83, poz. 417, z 1996 r. Nr 114, poz. 542,

Nr 139, poz. 646 i Nr 149, poz. 703, z 1997 r. Nr 43, poz. 272, Nr 115, poz. 741 i Nr 117, poz. 751,

z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 758, z 1999 r. Nr 52, poz. 532, z 2000 r. Nr 22, poz. 271,

Nr 74, poz. 855 i 857, Nr 88, poz. 983 i Nr 114, poz. 1191, z 2001 r. Nr 11, poz. 91, Nr 71, poz.

733, Nr 130, poz. 1450 i Nr 145, poz. 1638 z 2002 r. Nr 113, poz. 984 i Nr 141, poz. 1176, z 2003 .

Nr 49, poz. 408, Nr 60, poz. 535, Nr 64, poz. 592 i Nr 124, poz. 1151, z 2004 r. Nr 91, poz. 870, Nr

96, poz. 959, Nr 162, poz. 1692, Nr 172, poz. 1804 i Nr 281, poz. 2783, z 2005 r. Nr 48, poz. 462,

Nr 157, poz. 1316 i Nr 172, poz. 1438, z 2006 r. Nr 133, poz. 935, Nr 164, poz. 1166 oraz z 2007 .

Nr 80, poz. 538, Nr 82, poz. 557 i Nr 181, poz. 1287.

10. Wpływy z opłat za postępowania egzaminacyjne stanowią dochód budżetu państwa.

11. Za równorzędne z odbyciem szkolenia oraz złożeniem z wynikiem pozytywnym egzaminu, o których mowa w ust. 8 pkt 4 uznaje się ukończenie, nie mniej niż rocznych, studiów podyplomowych na kierunkach: architektura, budownictwo, inżyniera środowiska, energetyka lub pokrewne w zakresie audytu energetycznego na potrzeby termomodernizacji oraz oceny energetycznej budynków.

12. Program studiów podyplomowych, o których mowa w ust. 11, powinien uwzględniać problematykę objętą programem szkoleń określonym, w drodze rozporządzenia, o którym mowa w ust. 9. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego zatwierdza po zaopiniowaniu przez ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej proponowany przez wydziały szkół wyższych program studiów podyplomowych.

13. Obywatel państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, może dokonywać oceny charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową i sporządzać świadectwo charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową po uznaniu kwalifikacji nabytych w tych państwach, zgodnie z przepisami ustawy z

dnia 18 marca 2008 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (Dz. U. Nr 63, poz. 394 ).

14. Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej prowadzi w formie elektronicznej rejestr osób, które złożyły z wynikiem pozytywnym egzamin, o którym mowa w ust. 8 pkt 4, oraz osób, które ukończyły studia podyplomowe, o których mowa w ust. 11.

15. W rejestrze, o którym mowa w ust. 14, wpisuje się następujące dane:

1) numer wpisu;

2) numer uprawnienia;

3) datę wpisu;

4) imię i nazwisko;

5) data i miejsce urodzenia;

6) adres do korespondencji;

7) numer telefonu i faksu.

Art. 51.

1. Osoba posiadająca uprawnienia do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową traci je w przypadku:

1) skazania prawomocnym wyrokiem za popełnienie przestępstwa, o którym mowa w art. 5 ust. 8 pkt 3;

2) pozbawienia praw publicznych;

3) całkowitego lub częściowego ubezwłasnowolnienia;

4) niedopełnienia obowiązków lub naruszenia zakazów określonych w art. 5 ust. 4a oraz art. 2

ust. 1, po przeprowadzeniu, przez ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej, postępowania wyjaśniającego w sprawie utraty uprawnień.

2. Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej prowadzi w formie elektronicznej rejestr osób, które utraciły uprawnienia do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową w przypadkach, o których mowa w ust. 1. Rejestr zawiera dane, o których mowa w art. 5 ust. 15 pkt 1-5.

3. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-3, minister właściwy do spraw budownictwa,

gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej, na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu, wpisuje z urzędu do rejestru, o którym mowa w ust. 2, osoby, które utraciły uprawnienia do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową.

4. W przypadku powzięcia informacji o niedopełnieniu obowiązków lub naruszeniu zakazów, o których mowa w art. 5 ust. 4a oraz art. 52 ust. 1, przez osobę uprawnioną do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową, minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej wszczyna, z urzędu lub na wniosek osoby, która zleciła osobie uprawnionej sporządzenie świadectwa charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową, postępowanie w sprawie utraty uprawnień.

5. W przypadku ustalenia, że osoba uprawniona do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową nie dopełniła obowiązków lub naruszyła zakazy, o których mowa w art. 5 ust. 4a oraz art. 52 ust. 1, minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej orzeka, w drodze decyzji, o utracie przez tę osobę uprawnień do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową. Wpisanie tej osoby do rejestru, o którym mowa w ust. 2, następuje z dniem, gdy decyzja stanie się ostateczna.

6. Od decyzji, o której mowa w ust. 5, nie służy odwołanie. Strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej     i mieszkaniowej, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia decyzji, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące odwołań od decyzji.

7. W przypadku ustania przyczyny wpisania do rejestru, o którym mowa w ust. 2, na wniosek zainteresowanego, minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej           i mieszkaniowej niezwłocznie wykreśla wpis, z zastrzeżeniem ust. 8.

8. W przypadku utraty uprawnień na podstawie decyzji, o której mowa w ust. 5, ponowne ich uzyskanie może nastąpić wyłącznie w wyniku pozytywnego złożenia egzaminu, o którym mowa w art. 5 ust. 8 pkt 4. Do egzaminu można przystąpić nie wcześniej niż po upływie 12 miesięcy, licząc od dnia utraty uprawnień.

Art. 52.

1. Osoba sporządzająca świadectwo charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno użytkową bowiązana jest:

1) przechowywać sporządzone świadectwa przez okres 10 lat;

2) wykonywać czynności związane ze sporządzaniem świadectwa charakterystyki energetycznej z należytą starannością uwzględniając w szczególności rozwój wiedzy technicznej oraz zmiany w przepisach prawa;

3) zawrzeć umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone      w związku ze sporządzaniem świadectwa charakterystyki

energetycznej.

2. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej, po zasięgnięciu opinii Polskiej Izby Ubezpieczeń, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres ubezpieczenia obowiązkowego, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, termin powstania obowiązku ubezpieczenia oraz minimalną sumę gwarancyjną, biorąc                      w szczególności pod uwagę zakres zadań realizowanych przez osobę sporządzającą świadectwo charakterystyki energetycznej.

Art. 5a.

1. W przypadku budowy obiektu liniowego, którego przebieg został ustalony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a także wykonywania innych robót budowlanych dotyczących obiektu liniowego, gdy liczba stron wpostępowaniu przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych       i zarządców nieruchomości, jeżeli na tych nieruchomościach są lub będą wykonywane roboty budowlane.

Art. 6.

Dla działek budowlanych lub terenów, na których jest przewidziana budowa obiektów budowlanych lub funkcjonalnie powiązanych zespołów obiektów budowlanych, należy zaprojektować odpowiednie zagospodarowanie, zgodnie z wymaganiami art. 5, zrealizować je przed oddaniem tych obiektów (zespołów) do użytkowania oraz zapewnić utrzymanie tego zagospodarowania we właściwym stanie techniczno użytkowym przez okres istnienia obiektów (zespołów) budowlanych.

Art. 7.

1. Do przepisów techniczno-budowlanych zalicza się:

1) warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie,

uwzględniające wymagania, o których mowa w art. 5;

2) warunki techniczne użytkowania obiektów budowlanych.

2. Warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, określą, w drodze rozporządzenia:

Pkt 3 w ust. 1 w art. 52 wchodzi w życie z dn. 31.12.2009 r. (Dz.U. z 2009 r. Nr 161, poz. 1279).

1) minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej dla budynków oraz związanych z nimi urządzeń;

2) właściwi ministrowie, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej, dla obiektów budowlanych niewymienionych       w pkt 1.

3. Warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 2, mogą określić, w drodze rozporządzenia:

1) minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej – dla budynków mieszkalnych;

2) właściwi ministrowie, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej – dla innych obiektów budowlanych.

Art. 8.

Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, dodatkowe warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki służące bezpieczeństwu lub obronności państwa, albo których przepisów, wydanych na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1, nie stosuje się do tych budynków.

Art. 9.

1. W przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7. Odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 – ograniczenia dostępności dla osób niepełnosprawnych oraz nie powinno powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych.

2. Właściwy organ, po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, w drodze postanowienia, udziela bądź odmawia zgody na odstępstwo.

3. Wniosek do ministra, o którym mowa w ust. 2, w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo właściwy organ składa przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Wniosek powinien zawierać:

1) charakterystykę obiektu oraz, w miarę potrzeby, projekt zagospodarowania działki lub terenu, a jeżeli odstępstwo mogłoby mieć wpływ na środowisko lub nieruchomości sąsiednie – również projekty zagospodarowania tych nieruchomości, z uwzględnieniem istniejącej         i projektowanej zabudowy;

2) szczegółowe uzasadnienie konieczności wprowadzenia odstępstwa;

3) propozycje rozwiązań zamiennych;

4) pozytywną opinię wojewódzkiego konserwatora zabytków w odniesieniu do obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków oraz innych obiektów budowlanych usytuowanych na obszarach objętych ochroną konserwatorską;

5) w zależności od potrzeb – pozytywną opinię innych zainteresowanych organów.

4. Minister, o którym mowa w ust. 2, może uzależnić upoważnienie do wyrażenia zgody na odstępstwo od spełnienia dodatkowych warunków.

Art. 10.

Wyroby wytworzone w celu zastosowania w obiekcie budowlanym w sposób trwały,             o właściwościach użytkowych, umożliwiających prawidłowo zaprojektowanym i wykonanym obiektom budowlanym spełnienie wymagań podstawowych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, można stosować przy wykonywaniu robót budowlanych wyłącznie, jeżeli wyroby te zostały wprowadzone do obrotu zgodnie z przepisami odrębnymi.

Art. 10a. (uchylony).

Art. 11.

1. Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, dopuszczalne stężenia i natężenia czynników szkodliwych dla zdrowia wydzielanych przez materiały budowlane, urządzenia i elementy wyposażenia w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi.

2. Minister właściwy do spraw rolnictwa, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia, może określić, w drodze rozporządzenia, dopuszczalne stężenia i natężenia czynników szkodliwych w pomieszczeniach przeznaczonych dla zwierząt.

Rozdział 2

Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie

Art. 12.

1. Za samodzielną funkcję techniczną w budownictwie uważa się działalność związaną           z koniecznością fachowej oceny zjawisk technicznych lub samodzielnego rozwiązania zagadnień architektonicznych i technicznych oraz technicznoorganizacyjnych,                        a w szczególności działalność obejmującą:

1) projektowanie, sprawdzanie projektów architektoniczno-budowlanych i sprawowanie nadzoru autorskiego;

2) kierowanie budową lub innymi robotami budowlanymi;

3) kierowanie wytwarzaniem konstrukcyjnych elementów budowlanych oraz nadzór               i kontrolę techniczną wytwarzania tych elementów;

4) wykonywanie nadzoru inwestorskiego;

5) sprawowanie kontroli technicznej utrzymania obiektów budowlanych;

6) (uchylony);

7) rzeczoznawstwo budowlane.

2. Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, określone w ust. 1 pkt 1–5, mogą wykonywać wyłącznie osoby posiadające odpowiednie wykształcenie techniczne i praktykę zawodową, dostosowane do rodzaju, stopnia skomplikowania działalności i innych wymagań związanych z wykonywaną funkcją, stwierdzone decyzją, zwaną dalej „uprawnieniami budowlanymi”, wydaną przez organ samorządu zawodowego.

3. Warunkiem uzyskania uprawnień budowlanych jest zdanie egzaminu ze znajomości procesu budowlanego oraz umiejętności praktycznego zastosowania wiedzy technicznej.

4. Egzamin składa się przed komisją egzaminacyjną powoływaną przez organ samorządu zawodowego albo inny upoważniony organ.

5. Koszty postępowania kwalifikacyjnego, obejmujące w szczególności wynagrodzenie członków komisji egzaminacyjnej, ponosi osoba ubiegająca się o nadanie uprawnień budowlanych.

6. Osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie są odpowiedzialne za wykonywanie tych funkcji zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz za należytą staranność w wykonywaniu pracy, jej właściwą organizację, bezpieczeństwo             i jakość.

7. Podstawę do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie stanowi wpis, w drodze decyzji, do centralnego rejestru, o którym mowa w art. 88a ust. 1 pkt 3 lit. a, oraz – zgodnie z odrębnymi przepisami – wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzony zaświadczeniem wydanym przez tę izbę, z określonym w nim terminem ważności.

8. (uchylony).

9. Organy samorządu zawodowego są obowiązane przekazywać bezzwłocznie informacje       o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego oraz o wykreśleniu z tej listy, w celu ujawnienia w rejestrze, o którym mowa w art. 88a ust. 1 pkt 3 lit. a.

Art. 12a.

Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, określone w art. 12 ust. 1, mogą również wykonywać osoby, których odpowiednie kwalifikacje zawodowe zostały uznane na zasadach określonych w przepisach odrębnych.

Art. 12b. (uchylony).

Art. 12c. (uchylony).

Art. 13.

1. Uprawnienia budowlane mogą być udzielane do:

1) projektowania;

2) kierowania robotami budowlanymi.

2. W uprawnieniach budowlanych należy określić specjalność i ewentualną specjalizację techniczno-budowlaną oraz zakres prac projektowych lub robót budowlanych objętych danym uprawnieniem.

3. Uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi stanowią również podstawę do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 3 i 4.

4. Uprawnienia do projektowania lub kierowania robotami budowlanymi stanowią również podstawę do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych, o których mowa w art. 12 st. 1 pkt 5 i 64).

Art. 14.

1. Uprawnienia budowlane są udzielane w specjalnościach:

1) architektonicznej;

2) konstrukcyjno-budowlanej;

2a) drogowej;

2b) mostowej;

2c) kolejowej;

2d) wyburzeniowej;

2e) telekomunikacyjnej;

3) (uchylony);

4) instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych;

5) instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych;

6) (uchylony).

2. W ramach specjalności wymienionych w ust. 1 mogą być wyodrębniane specjalizacje techniczno-budowlane.

3. Uzyskanie uprawnień budowlanych w specjalnościach, o których mowa w ust. 1, wymaga:

1) do projektowania bez ograniczeń i sprawdzania projektów architektonicznobudowlanych:

a) ukończenia studiów magisterskich, w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym, na  kierunku odpowiednim dla danej specjalności,

b) odbycia dwuletniej praktyki przy sporządzaniu projektów,

c) odbycia rocznej praktyki na budowie;

2) do projektowania w ograniczonym zakresie:

a) ukończenia wyższych studiów zawodowych, w rozumieniu przepisów o wyższych szkołach zawodowych, na kierunku odpowiednim dla danej specjalności lub ukończenia studiów magisterskich, w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym, na kierunku pokrewnym dla danej specjalności,

b) odbycia dwuletniej praktyki przy sporządzaniu projektów,

c) odbycia rocznej praktyki na budowie;

3) do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń:

a) ukończenia studiów magisterskich, w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym, na kierunku odpowiednim dla danej specjalności,

b) odbycia dwuletniej praktyki na budowie;

4) do kierowania robotami budowlanymi w ograniczonym zakresie:

a) ukończenia wyższych studiów zawodowych, w rozumieniu przepisów o wyższych szkołach zawodowych, na kierunku odpowiednim dla danej specjalności lub ukończenia studiów magisterskich, w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym, na kierunku pokrewnym dla danej specjalności,

b) odbycia trzyletniej praktyki na budowie.

4. Warunkiem zaliczenia praktyki zawodowej jest praca polegająca na bezpośrednim uczestnictwie w pracach projektowych albo na pełnieniu funkcji technicznej na budowie pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, a w przypadku odbywania praktyki za granicą pod kierunkiem osoby posiadającej uprawnienia odpowiednie w danym kraju.

5. Do osób ubiegających się o uprawnienia budowlane bez ograniczeń, posiadających uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie w tej specjalności, nie stosuje się przepisów ust. 3 pkt 1 lit. b i c lub ust. 3 pkt 3 lit. b.

Art. 15.

1. Rzeczoznawcą budowlanym może być osoba, która:

1) korzysta w pełni z praw publicznych;

2) posiada:

a) tytuł zawodowy magistra inżyniera, magistra inżyniera architekta, inżyniera lub inżyniera architekta,

b) uprawnienia budowlane bez ograniczeń,

c) co najmniej 10 lat praktyki w zakresie objętym rzeczoznawstwem,

d) znaczący dorobek praktyczny w zakresie objętym rzeczoznawstwem.

2. Właściwy organ samorządu zawodowego, na wniosek zainteresowanego, orzeka, w drodze decyzji, o nadaniu tytułu rzeczoznawcy budowlanego, określając zakres rzeczoznawstwa.

3. Właściwy organ samorządu zawodowego może również nadać tytuł rzeczoznawcy osobie, która nie spełnia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a i b, ale posiada szczególną wiedzę i doświadczenie w zakresie nieobjętym uprawnieniami budowlanymi.

4. Podstawę do podjęcia czynności rzeczoznawcy budowlanego stanowi dokonanie wpisu,     w drodze decyzji, do centralnego rejestru rzeczoznawców budowlanych.

5. Właściwy organ samorządu zawodowego orzeka, w drodze decyzji, o pozbawieniu tytułu rzeczoznawcy budowlanego na wniosek rzeczoznawcy lub w razie:

1) pozbawienia praw publicznych;

2) ukarania z tytułu odpowiedzialności zawodowej;

3) nienależytego wykonywania czynności rzeczoznawcy budowlanego.

6. Właściwy organ samorządu zawodowego przesyła ostateczną decyzję o pozbawieniu tytułu rzeczoznawcy budowlanego do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

7. Skreślenie z centralnego rejestru rzeczoznawców budowlanych następuje:

1) na podstawie ostatecznej decyzji o pozbawieniu tytułu rzeczoznawcy budowlanego;

2) w razie śmierci rzeczoznawcy.

Art. 16.

1. Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej określi, w drodze rozporządzenia: rodzaje i zakres przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, sposób stwierdzania posiadania tego przygotowania, ograniczenia zakresu uprawnień budowlanych, wykaz kierunków wykształcenia odpowiedniego i pokrewnego dla danej specjalności, wykaz specjalizacji wyodrębnionych w ramach poszczególnych specjalności, a także sposób przeprowadzania i zakres egzaminu, zasady odpłatności za postępowanie kwalifikacyjne oraz zasady wynagradzania członków komisji egzaminacyjnej.

1a. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, należy w szczególności uregulować sprawy:

1) sposobu dokumentowania posiadanego wykształcenia i kwalifikowania wykształcenia za odpowiednie lub pokrewne,

2) sposobu dokumentowania praktyki i kryteriów uznawania praktyki,

3) sposobu przeprowadzania egzaminu na uprawnienia budowlane,

4) ustalania wysokości odpłatności za postępowanie kwalifikacyjne,

5) ustalania wynagrodzenia członków komisji egzaminacyjnej,

6) sposobu stwierdzania przygotowania zawodowego oraz uzyskiwania specjalizacji techniczno-budowlanej,

7) ograniczania zakresu uprawnień budowlanych,

8) określania rodzajów specjalizacji techniczno-budowlanych, w taki sposób, aby mając na względzie zachowanie interesu osób ubiegających się o nadanie uprawnień budowlanych, rozporządzenie nie stwarzało problemów interpretacyjnych przy stosowaniu w praktyce.

2. (uchylony).

3. (uchylony).

4. (uchylony).

5. (uchylony).

6. (uchylony).

Rozdział 3

Prawa i obowiązki uczestników procesu budowlanego

Art. 17.

Uczestnikami procesu budowlanego, w rozumieniu ustawy, są:

1) inwestor;

2) inspektor nadzoru inwestorskiego;

3) projektant;

4) kierownik budowy lub kierownik robót.

Art. 18.

1. Do obowiązków inwestora należy zorganizowanie procesu budowy, z uwzględnieniem zawartych w przepisach zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a w szczególności zapewnienie:

1) opracowania projektu budowlanego i, stosownie do potrzeb, innych projektów,

2) objęcia kierownictwa budowy przez kierownika budowy,

3) opracowania planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia,

4) wykonania i odbioru robót budowlanych,

5) w przypadkach uzasadnionych wysokim stopniem skomplikowania robót budowlanych lub warunkami gruntowymi, nadzoru nad wykonywaniem robót budowlanych – przez osoby o odpowiednich kwalifikacjach zawodowych.

2. Inwestor może ustanowić inspektora nadzoru inwestorskiego na budowie.

3. Inwestor może zobowiązać projektanta do sprawowania nadzoru autorskiego.

Art. 19.

1. Właściwy organ może w decyzji o pozwoleniu na budowę nałożyć na inwestora obowiązek ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego, a także obowiązek zapewnienia nadzoru autorskiego, w przypadkach uzasadnionych wysokim stopniem skomplikowania obiektu lub robót budowlanych bądź przewidywanym wpływem na środowisko.

2. Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego, oraz listę obiektów budowlanych i kryteria techniczne, jakimi powinien kierować się organ podczas nakładania na inwestora obowiązku ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego.

Art. 20.

1. Do podstawowych obowiązków projektanta należy:

1) opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z ustaleniami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227), lub w pozwoleniu, o którym mowa w art. 23 i 23a ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1502, z późn. zm.5)), wymaganiami ustawy, przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej;

5) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 170,

poz. 1652, z 2004 r. Nr 6, poz. 41, Nr 93, poz. 895 i Nr 273, poz. 2703, z 2005 r. Nr 203,

poz. 1683, z 2006 r. Nr 220, poz. 1600 i Nr 249, poz. 1834, z 2007 r. Nr 21, poz. 125 oraz z 2008

r. Nr 171, poz. 1055.

1a) zapewnienie, w razie potrzeby, udziału w opracowaniu projektu osób posiadających uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiedniej specjalności oraz wzajemne skoordynowanie techniczne wykonanych przez te osoby opracowań projektowych, zapewniające uwzględnienie zawartych w przepisach zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w procesie budowy, z uwzględnieniem specyfiki projektowanego obiektu budowlanego;

1b) sporządzenie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia ze względu na specyfikę projektowanego obiektu budowlanego, uwzględnianej w planie bezpieczeństwa       i ochrony zdrowia;

2) uzyskanie wymaganych opinii, uzgodnień i sprawdzeń rozwiązań projektowych w zakresie wynikającym z przepisów;

3) wyjaśnianie wątpliwości dotyczących projektu i zawartych w nim rozwiązań;

3a) sporządzanie lub uzgadnianie indywidualnej dokumentacji technicznej, o której mowa      w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. Nr 92, poz. 881);

4) sprawowanie nadzoru autorskiego na żądanie inwestora lub właściwego organu w zakresie:

a) stwierdzania w toku wykonywania robót budowlanych zgodności realizacji z projektem,

b) uzgadniania możliwości wprowadzenia rozwiązań zamiennych w stosunku do przewidzianych w projekcie, zgłoszonych przez kierownika budowy lub inspektora nadzoru inwestorskiego.

2. Projektant ma obowiązek zapewnić sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego.

3. Obowiązek, o którym mowa w ust. 2, nie dotyczy:

1) zakresu objętego sprawdzaniem i opiniowaniem na podstawie przepisów szczególnych;

2) projektów obiektów budowlanych o prostej konstrukcji, jak: budynki mieszkalne jednorodzinne, niewielkie obiekty gospodarcze, inwentarskie i składowe.

4. Projektant, a także sprawdzający, o którym mowa w ust. 2, do projektu budowlanego

dołącza oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.

Art. 21.

Projektant, w trakcie realizacji budowy, ma prawo:

1) wstępu na teren budowy i dokonywania zapisów w dzienniku budowy dotyczących jej realizacji;

2) żądania wpisem do dziennika budowy wstrzymania robót budowlanych w razie:

a) stwierdzenia możliwości powstania zagrożenia,

b) wykonywania ich niezgodnie z projektem.

Art. 21a.

1. Kierownik budowy jest obowiązany, w oparciu o informację, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, sporządzić lub zapewnić sporządzenie, przed rozpoczęciem budowy, planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, uwzględniając specyfikę obiektu budowlanego i warunki prowadzenia robót budowlanych, w tym planowane jednoczesne prowadzenie robót budowlanych i produkcji przemysłowej.

1a. Plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia na budowie sporządza się, jeżeli:

1) w trakcie budowy wykonywany będzie przynajmniej jeden z rodzajów robót budowlanych wymienionych w ust. 2 lub

2) przewidywane roboty budowlane mają trwać dłużej niż 30 dni roboczych i jednocześnie będzie przy nich zatrudnionych co najmniej 20 pracowników lub pracochłonność planowanych robót będzie przekraczać 500 osobodni.

2. W planie, o którym mowa w ust. 1, należy uwzględnić specyfikę następujących rodzajów robót budowlanych:

1) których charakter, organizacja lub miejsce prowadzenia stwarza szczególnie wysokie ryzyko powstania zagrożenia bezpieczeństwa i zdrowia ludzi, a w szczególności przysypania ziemią lub upadku z wysokości;

2) przy prowadzeniu których występują działania substancji chemicznych lub czynników biologicznych zagrażających bezpieczeństwu i zdrowiu ludzi;

3) stwarzających zagrożenie promieniowaniem jonizującym;

4) prowadzonych w pobliżu linii wysokiego napięcia lub czynnych linii komunikacyjnych;

5) stwarzających ryzyko utonięcia pracowników;

6) prowadzonych w studniach, pod ziemią i w tunelach;

7) wykonywanych przez kierujących pojazdami zasilanymi z linii napowietrznych;

8) wykonywanych w kesonach, z atmosferą wytwarzaną ze sprężonego powietrza;

9) wymagających użycia materiałów wybuchowych;

10) prowadzonych przy montażu i demontażu ciężkich elementów prefabrykowanych.

3. Wymagania dotyczące bezpieczeństwa i ochrony zdrowia przy wykonywaniu robót budowlanych określają odrębne przepisy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.

4. Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej

i mieszkaniowej określi, w drodze rozporządzenia:

1) szczegółowy zakres i formę:

a) informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia,

b) planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia

– mając na uwadze specyfikę projektowanego obiektu budowlanego;

2) szczegółowy zakres rodzajów robót budowlanych, o których mowa w ust. 2, mając na uwadze stopień zagrożeń, jakie stwarzają poszczególne ich rodzaje.

Art. 22.

Do podstawowych obowiązków kierownika budowy należy:

1) protokolarne przejęcie od inwestora i odpowiednie zabezpieczenie terenu budowy wraz ze znajdującymi się na nim obiektami budowlanymi, urządzeniami technicznymi i stałymi punktami osnowy geodezyjnej oraz podlegającymi ochronie elementami środowiska przyrodniczego i kulturowego;

2) prowadzenie dokumentacji budowy;

3) zapewnienie geodezyjnego wytyczenia obiektu oraz zorganizowanie budowy i kierowanie budową obiektu budowlanego w sposób zgodny z projektem i pozwoleniem na budowę, przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, oraz przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy;

3a) koordynowanie realizacji zadań zapobiegających zagrożeniom bezpieczeństwa i ochrony zdrowia:

a) przy opracowywaniu technicznych lub organizacyjnych założeń planowanych robót budowlanych lub ich poszczególnych etapów, które mają być prowadzone jednocześnie lub kolejno,

b) przy planowaniu czasu wymaganego do zakończenia robót budowlanych lub ich poszczególnych etapów;

3b) koordynowanie działań zapewniających przestrzeganie podczas wykonywania robót budowlanych zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia zawartych w przepisach, o których mowa w art. 21a ust. 3, oraz w planie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia;

3c) wprowadzanie niezbędnych zmian w informacji, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz w planie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, wynikających z postępu wykonywanych robót budowlanych;

3d) podejmowanie niezbędnych działań uniemożliwiających wstęp na budowę osobom nieupoważnionym;

4) wstrzymanie robót budowlanych w przypadku stwierdzenia możliwości powstania zagrożenia oraz bezzwłoczne zawiadomienie o tym właściwego organu;

5) zawiadomienie inwestora o wpisie do dziennika budowy dotyczącym wstrzymania robót budowlanych z powodu wykonywania ich niezgodnie z projektem;

6) realizacja zaleceń wpisanych do dziennika budowy;

7) zgłaszanie inwestorowi do sprawdzenia lub odbioru wykonanych robót ulegających zakryciu bądź zanikających oraz zapewnienie dokonania wymaganych przepisami lub ustalonych w umowie prób i sprawdzeń instalacji, urządzeń technicznych i przewodów kominowych przed zgłoszeniem obiektu budowlanego do odbioru;

8) przygotowanie dokumentacji powykonawczej obiektu budowlanego;

9) zgłoszenie obiektu budowlanego do odbioru odpowiednim wpisem do dziennika budowy oraz uczestniczenie w czynnościach odbioru i zapewnienie usunięcia stwierdzonych wad, a także przekazanie inwestorowi oświadczenia, o którym mowa w art. 57 ust. 1 pkt 2.

Art. 23.

Kierownik budowy ma prawo:

1) występowania do inwestora o zmiany w rozwiązaniach projektowych, jeżeli są one uzasadnione koniecznością zwiększenia bezpieczeństwa realizacji robót budowlanych lub usprawnienia procesu budowy;

2) ustosunkowania się w dzienniku budowy do zaleceń w nim zawartych.

Art. 23a. (uchylony).

Art. 24.

1. Łączenie funkcji kierownika budowy i inspektora nadzoru inwestorskiego nie jest dopuszczalne.

2. Przepisy ust. 1 oraz art. 22 i art. 23 stosuje się odpowiednio do kierownika robót.

Art. 25.

Do podstawowych obowiązków inspektora nadzoru inwestorskiego należy:

1) reprezentowanie inwestora na budowie przez sprawowanie kontroli zgodności jej realizacji z projektem i pozwoleniem na budowę, przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej;

2) sprawdzanie jakości wykonywanych robót i wbudowanych wyrobów budowlanych, a w szczególności zapobieganie zastosowaniu wyrobów budowlanych wadliwych i niedopuszczonych do stosowania w budownictwie;

3) sprawdzanie i odbiór robót budowlanych ulegających zakryciu lub zanikających, uczestniczenie w próbach i odbiorach technicznych instalacji, urządzeń technicznych i przewodów kominowych oraz przygotowanie i udział w czynnościach odbioru gotowych obiektów budowlanych i przekazywanie ich do użytkowania;

4) potwierdzanie faktycznie wykonanych robót oraz usunięcia wad, a także, na żądanie inwestora, kontrolowanie rozliczeń budowy.

Art. 26.

Inspektor nadzoru inwestorskiego ma prawo:

1) wydawać kierownikowi budowy lub kierownikowi robót polecenia, potwierdzone wpisem do dziennika budowy, dotyczące: usunięcia nieprawidłowości lub zagrożeń, wykonania prób lub badań, także wymagających odkrycia robót lub elementów zakrytych, oraz przedstawienia ekspertyz dotyczących prowadzonych robót budowlanych i dowodów dopuszczenia do stosowania w budownictwie wyrobów budowlanych oraz urządzeń technicznych;

2) żądać od kierownika budowy lub kierownika robót dokonania poprawek bądź ponownego wykonania wadliwie wykonanych robót, a także wstrzymania dalszych robót budowlanych w przypadku, gdyby ich kontynuacja mogła wywołać zagrożenie bądź spowodować niedopuszczalną niezgodność z projektem lub pozwoleniem na budowę.

Art. 27.

Przy budowie obiektu budowlanego, wymagającego ustanowienia inspektorów nadzoru inwestorskiego w zakresie różnych specjalności, inwestor wyznacza jednego z nich jako koordynatora ich czynności na budowie.

Rozdział 4

Postępowanie poprzedzające rozpoczęcie robót budowlanych

Art. 28.

1. Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29–31.

2. Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz

właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących

się w obszarze oddziaływania obiektu.

3. Przepisu art. 31 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się w postępowaniu

w sprawie pozwolenia na budowę.

4. Przepisów ust. 2 i 3 nie stosuje się w postępowaniu w sprawie pozwolenia na

budowę wymagającym udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy z

dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego

ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania

na środowisko. W tym przypadku stosuje się przepisy art. 44 ustawy, o

której mowa w zdaniu pierwszym.

Art. 29.

1. Pozwolenia na budowę nie wymaga budowa:

1) obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę

zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej:

a) parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35

m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m,

b) płyt do składowania obornika,

c) szczelnych zbiorników na gnojówkę lub gnojowicę o pojemności do 25

m3,

d) naziemnych silosów na materiały sypkie o pojemności do 30 m3 i wysokości

nie większej niż 4,50 m,

e) suszarni kontenerowych o powierzchni zabudowy do 21 m2 ;

2) wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz

przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do

25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać

dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki;

3) indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50

m3 na dobę;

4) altan i obiektów gospodarczych na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych

o powierzchni zabudowy do 25 m2 w miastach i do 35 m2 poza gra©

nicami miast oraz wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy

dachach płaskich;

5) wiat przystankowych i peronowych;

6) budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 20 m2, służących jako

zaplecze do bieżącego utrzymania linii kolejowych, położonych na terenach

stanowiących własność Skarbu Państwa i będących we władaniu zarządu kolei;

7) wolno stojących kabin telefonicznych, szaf i słupków telekomunikacyjnych;

8) parkometrów z własnym zasilaniem;

9) boisk szkolnych oraz boisk, kortów tenisowych, bieżni służących do rekreacji;

10) miejsc postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie;

11) zatok parkingowych na drogach wojewódzkich, powiatowych i gminnych;

12) tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i

przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie

określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później

niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w

zgłoszeniu;

13) gospodarczych obiektów budowlanych o powierzchni zabudowy do 35 m2,

przy rozpiętości konstrukcji nie większej ni? 4,80 m, przeznaczonych wyłącznie

na cele gospodarki leśnej i położonych na gruntach leśnych Skarbu

Państwa;

14) obiektów budowlanych piętrzących wodę i upustowych o wysokości piętrzenia

poniżej 1 m poza rzekami żeglownymi oraz poza obszarem parków

narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych oraz ich otulin;

15) przydomowych basenów i oczek wodnych o powierzchni do 30 m2;

16) pomostów o długości całkowitej do 25 m i wysokości, liczonej od korony

pomostu do dna akwenu, do 2,50 m, służących do:

a) cumowania niewielkich jednostek pływających, jak łodzie, kajaki, jachty,

b) uprawiania wędkarstwa,

c) rekreacji;

17) opasek brzegowych oraz innych sztucznych, powierzchniowych lub liniowych

umocnień brzegów rzek i potoków górskich oraz brzegu morskiego,

brzegu morskich wód wewnętrznych, niestanowiących konstrukcji oporowych;

18) pochylni przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych;

19) instalacji zbiornikowych na gaz płynny z pojedynczym zbiornikiem o pojemności

do 7 m3, przeznaczonych do zasilania instalacji gazowych w budynkach

mieszkalnych jednorodzinnych;

20) przyłączy: elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych,

cieplnych i telekomunikacyjnych;

21) urządzeń pomiarowych, wraz z ogrodzeniami i drogami wewnętrznymi, państwowej

służby hydrologiczno-meteorologicznej i państwowej służby hydrogeologicznej:

a) posterunków: wodowskazowych, meteorologicznych, opadowych oraz

wód podziemnych,

b) punktów: obserwacyjnych stanów wód podziemnych oraz monitoringu

jakości wód podziemnych,

c) piezometrów obserwacyjnych i obudowanych źródeł;

22) obiektów małej architektury;

23) ogrodzeń;

24) obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji

robót budowlanych, położonych na terenie budowy, oraz ustawianie barakowozów

używanych przy wykonywaniu robót budowlanych, badaniach

geologicznych i pomiarach geodezyjnych;

25) tymczasowych obiektów budowlanych stanowiących wyłącznie eksponaty

wystawowe, niepełniących jakichkolwiek funkcji użytkowych, usytuowanych

na terenach przeznaczonych na ten cel;

26) znaków geodezyjnych, a także obiektów triangulacyjnych, poza obszarem

parków narodowych i rezerwatów przyrody;

27) instalacji telekomunikacyjnych w obrębie budynków będących w użytkowaniu.

2. Pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających

na:

1) remoncie istniejących obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych, z wyjątkiem

obiektów wpisanych do rejestru zabytków;

2) (uchylony);

3) (uchylony);

4) dociepleniu budynków o wysokości do 12 m;

5) utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych;

6) instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na

obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie

zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i

podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu

przepisów o ruchu drogowym;

7) (uchylony);

8) (uchylony);

9) wykonywaniu urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, z wyjątkiem:

a) ziemnych stawów hodowlanych,

b) urządzeń melioracji wodnych szczegółowych usytuowanych w granicach

parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych

oraz ich otulin;

10) wykonywaniu ujęć wód śródlądowych powierzchniowych o wydajności poniżej

50 m3/h oraz obudowy ujęć wód podziemnych;

11) przebudowie sieci elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych,

gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych;

12) przebudowie dróg, torów i urządzeń kolejowych;

13) wykonywaniu podczyszczeniowych robót czerpalnych polegających na usunięciu

spłyceń dna, powstałych w czasie użytkowania basenów i kanałów

portowych oraz torów wodnych, w stosunku do głębokości technicznych

(eksploatacyjnych) i nachyleń skarp podwodnych akwenu;

14) instalowaniu krat na obiektach budowlanych;

15) instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych;

16) montażu wolno stojących kolektorów słonecznych.

3. Pozwolenia na budowę wymagają przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać

na środowisko oraz przedsięwzięcia mogące znacząco negatywnie oddziaływać

na obszar Natura 2000, które nie są bezpośrednio związane z ochroną tego

obszaru lub nie wynikają z tej ochrony, w rozumieniu ustawy z dnia 3 października

2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie,

udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na

środowisko.

Art. 29a.

1. Budowa przyłączy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 20, wymaga sporządzenia

planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej

przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

2. Do budowy, o której mowa w ust. 1, stosuje się przepisy prawa energetycznego

albo o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

3. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli inwestor dokonał zgłoszenia, o którym

mowa w art. 30.

Art. 30.

1. Zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3:

1) budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1–3, pkt 5–19 i pkt 21;

1a) budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 20 – z zastrzeżeniem art. 29a;

2) wykonywanie robót budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1, 4–6

oraz 9–13;

3) budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych

miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m i wykonywanie

robót budowlanych polegających na instalowaniu:

a) krat na budynkach mieszkalnych wielorodzinnych, użyteczności publicznej

i zamieszkania zbiorowego oraz obiektach wpisanych do rejestru zabytków,

b) urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych,

c) (uchylona);

4) budowa obiektów małej architektury w miejscach publicznych.

2. W zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych

oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie,

o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2, oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie

szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane

odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy

organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek

uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku

ich nieuzupełnienia – wnosi sprzeciw, w drodze decyzji.

3. Do zgłoszenia budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 19 i 20, należy ponadto

dołączyć projekt zagospodarowania działki lub terenu wraz z opisem technicznym instalacji, wykonany przez projektanta posiadającego odpowiednie

uprawnienia budowlane. Projekt zagospodarowania działki lub terenu, w przypadku

budowy instalacji gazowej, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 19, powinien

być uzgodniony z podmiotem właściwym do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.

4. W zgłoszeniu budowy, o której mowa w ust. 1 pkt 4, należy ponadto przedstawić

projekt zagospodarowania działki lub terenu, wykonany przez projektanta posiadającego

wymagane uprawnienia budowlane.

5. Zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, należy dokonać przed terminem zamierzonego

rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonywania robót budowlanych

można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy

organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie

2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia.

5a. (uchylony).

6. Właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli:

1) zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych

obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę;

2) budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza

ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne

przepisy;

3) zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym

mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje.

7. Właściwy organ może nałożyć, w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5, obowiązek

uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych

objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli

ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania

przestrzennego lub spowodować:

1) zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia;

2) pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków;

3) pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych;

4) wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla

terenów sąsiednich.

Art. 31.

1. Pozwolenia nie wymaga rozbiórka:

1) budynków i budowli – niewpisanych do rejestru zabytków oraz nieobjętych

ochroną konserwatorską – o wysokości poniżej 8 m, jeżeli ich odległość od

granicy działki jest nie mniejsza niż połowa wysokości;

2) obiektów i urządzeń budowlanych, na budowę których nie jest wymagane

pozwolenie na budowę, jeżeli nie podlegają ochronie jako zabytki.

2. Rozbiórka obiektów budowlanych, o których mowa w ust. 1 pkt 1, wymaga

uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi, w którym należy określić rodzaj,

zakres i sposób wykonywania tych robót. Przepis art. 30 ust. 5 stosuje się odpowiednio.

3. Właściwy organ może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na rozbiórkę

obiektów, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli rozbiórka tych obiektów:

1) może wpłynąć na pogorszenie stosunków wodnych, warunków sanitarnych

oraz stanu środowiska lub

2) wymaga zachowania warunków, od których spełnienia może być uzależnione

prowadzenie robót związanych z rozbiórką.

4. Właściwy organ może żądać, ze względu na bezpieczeństwo ludzi lub mienia,

przedstawienia danych o obiekcie budowlanym lub dotyczących prowadzenia

robót rozbiórkowych.

5. Roboty zabezpieczające i rozbiórkowe można rozpocząć przed uzyskaniem pozwolenia

na rozbiórkę lub przed ich zgłoszeniem, jeżeli mają one na celu usunięcie

bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Rozpoczęcie

takich robót nie zwalnia od obowiązku bezzwłocznego uzyskania pozwolenia na

rozbiórkę lub zgłoszenia o zamierzonej rozbiórce obiektu budowlanego.

Art. 32.

1. Pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego może być wydane po

uprzednim:

1) przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo

oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona

wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu

informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie

środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

2) uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń,

uzgodnień lub opinii innych organów;

3) wyrażeniu zgody przez ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki

przestrzennej i mieszkaniowej – w przypadku budowy gazociągów o

zasięgu krajowym lub jeżeli budowa ta wynika z umów międzynarodowych.

2. Uzgodnienie, wyrażenie zgody lub opinii, o których mowa w ust. 1 pkt 2, powinny

nastąpić w terminie 14 dni od dnia przedstawienia proponowanych rozwiązań.

Niezajęcie przez organ stanowiska w tym terminie uznaje się jako brak

zastrzeżeń do przedstawionych rozwiązań.

3. Przepis ust. 2 nie dotyczy przypadków, w których stanowisko powinno być wyrażone

w drodze decyzji, oraz uzgodnienia i opiniowania przeprowadzanego w

ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania

przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.

4. Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto:

1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy

i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami

o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;

1a) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwolenia, o którym mowa

w art. 23 i art. 23a ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich

Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej, jeżeli jest ono wymagane;

2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym

prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

4a. Nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych

z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1.

5. Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej

i mieszkaniowej określi, w drodze rozporządzenia, wzory: wniosku o pozwolenie

na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością

na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę.

6. Wzory wniosku i oświadczenia, o których mowa w ust. 5, powinny obejmować

w szczególności dane osobowe lub nazwę inwestora oraz inne informacje niezbędne

do podjęcia rozstrzygnięcia w prowadzonym postępowaniu. Wzór decyzji

o pozwoleniu na budowę powinien obejmować w szczególności określenie

organu wydającego decyzję, dane osobowe lub nazwę inwestora i innych stron

postępowania oraz inne informacje niezbędne inwestorowi do legalnego wykonywania

robót budowlanych.

Art. 33.

1. Pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. W przypadku

zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na

budowę może, na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu

obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Jeżeli

pozwolenie na budowę dotyczy wybranych obiektów lub zespołu obiektów,

inwestor jest obowiązany przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu,

o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1, dla całego zamierzenia budowlanego.

2. Do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć:

1) cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami,

pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi

oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień

opracowania projektu; nie dotyczy to uzgodnienia i opiniowania przeprowadzanego

w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo

oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000;

2) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele

budowlane;

3) decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona

wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;

3a) pozwolenie, o którym mowa w art. 23 i art. 23a ustawy z dnia 21 marca 1991

r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej,

jeżeli jest ono wymagane;

4) w przypadku obiektów zakładów górniczych oraz obiektów usytuowanych na

terenach zamkniętych i terenach, o których mowa w art. 82 ust. 3 pkt 1, postanowienie

o uzgodnieniu z organem administracji architektonicznobudowlanej,

o którym mowa w art. 82 ust. 2, projektowanych rozwiązań w

zakresie:

a) linii zabudowy oraz elewacji obiektów budowlanych projektowanych od

strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych,

b) przebiegu i charakterystyki technicznej dróg, linii komunikacyjnych oraz

sieci uzbrojenia terenu, wyprowadzonych poza granice terenu zamkniętego,

portów morskich i przystani morskich, a także podłączeń tych

obiektów do sieci użytku publicznego.

5)6) w przypadku obiektów handlowych zezwolenie, o którym mowa w art. 3

ustawy z dnia 11 maja 2007 r. o tworzeniu i działaniu wielkopowierzchniowych

obiektów handlowych (Dz.U. Nr 127, poz. 880).

2a. Na postanowienie, o którym mowa w ust. 2 pkt 4, nie przysługuje zażalenie.

3. Do wniosku o pozwolenie na budowę obiektów budowlanych:

1) których wykonanie lub użytkowanie może stwarzać poważne zagrożenie dla

użytkowników, takich jak: obiekty energetyki jądrowej, rafinerie, zakłady

chemiczne, zapory wodne lub

2) których projekty budowlane zawierają nowe, niesprawdzone w krajowej praktyce,

rozwiązania techniczne, nieznajdujące podstaw w przepisach i Polskich

Normach,

należy dołączyć specjalistyczną opinię wydaną przez osobę fizyczną lub jednostkę

organizacyjną wskazaną przez właściwego ministra.

4. Do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć:

1) zgodę właściciela obiektu;

2) szkic usytuowania obiektu budowlanego;

3) opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych;

4) opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia;

5) pozwolenia, uzgodnienia lub opinie innych organów, a także inne dokumenty,

wymagane przepisami szczególnymi; nie dotyczy to uzgodnienia i opinii uzyskiwanych

w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko

albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000;

6) w zależności od potrzeb, projekt rozbiórki obiektu.

5. Projekt budowlany i inne dokumenty, o których mowa w ust. 2–4, zawierające

informacje niejawne mogą być za zgodą właściwego organu przechowywane

przez inwestora.

Art. 34.

1. Projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach

zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z

przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, lub w pozwoleniu,

o którym mowa w art. 23 i art. 23a ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach

morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej, jeżeli jest ono wymagane.

2. Zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i

charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych.

3. Projekt budowlany powinien zawierać:

1) projekt zagospodarowania działki lub terenu, sporządzony na aktualnej mapie,

obejmujący: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i

6) Zmiana wprowadzona przez art. 12 ustawy z dnia 11 maja 2007 r. o tworzeniu i działaniu wielkopowierzchniowych

obiektów handlowych (Dz. U. Nr 127, poz. 880), która weszła w życie z dnia

18 września 2007 r. – utraciła moc z dniem 11 lipca 2008 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego

z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt K 46/07 (Dz. U. Nr 123, poz. 803).

układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia

terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny

i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów,

rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej

i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich;

2) projekt architektoniczno-budowlany, określający funkcję, formę i konstrukcję

obiektu budowlanego, jego charakterystykę energetyczną i ekologiczną oraz

proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, a także materiałowe, ukazujące

zasady nawiązania do otoczenia, a w stosunku do obiektów budowlanych,

o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 – również opis dostępności dla

osób niepełnosprawnych;

3) stosownie do potrzeb:

a) oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw

energii, wody, ciepła i gazu, odbioru ścieków oraz o warunkach

przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych,

gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych oraz dróg

lądowych,

b) oświadczenie właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki

z drogą publiczną zgodnie z przepisami o drogach publicznych;

4) w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne

warunki posadowienia obiektów budowlanych.

3a. Przepisu ust. 3 pkt 1 nie stosuje się do projektu budowlanego przebudowy lub

montażu obiektu budowlanego, jeżeli, zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu

przestrzennym, nie jest wymagane ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania

terenu.

3b. Przepisu ust. 3 pkt 2 nie stosuje się do projektu budowlanego budowy lub przebudowy

urządzeń budowlanych bądź podziemnych sieci uzbrojenia terenu, jeżeli

całość problematyki może być przedstawiona w projekcie zagospodarowania

działki lub terenu.

4. Projekt budowlany podlega zatwierdzeniu w decyzji o pozwoleniu na budowę.

5. Inwestor, spełniający warunki do uzyskania pozwolenia na budowę, może żądać

wydania odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, poprzedzającej

wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja jest ważna przez czas w

niej oznaczony, jednak nie dłużej niż rok.

6. Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej

określi, w drodze rozporządzenia:

1) szczegółowy zakres i formę projektu budowlanego;

2) szczegółowe zasady ustalania geotechnicznych warunków posadawiania

obiektów budowlanych.

Art. 35.

1. Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu

projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania

przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania

terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami

ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych

uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października

2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie,

udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania

na środowisko;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym

techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień,

pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa

i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia,

o którym mowa w art. 12 ust. 7;

4) wykonanie – w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa

w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu – przez osobę posiadającą wymagane

uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania

projektu – lub jego sprawdzenia – zaświadczeniem, o którym mowa

w art. 12 ust. 7.

2. (uchylony).

3. W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ

nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości,

określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję

o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.

4. W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy

organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

5. Właściwy organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego

i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt

zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku

do którego orzeczono nakaz rozbiórki.

6. W przypadku gdy właściwy organ nie wyda decyzji w sprawie pozwolenia na

budowę w terminie 65 dni od dnia złożenia wniosku o wydanie takiej decyzji,

organ wyższego stopnia wymierza temu organowi, w drodze postanowienia, na

które przysługuje zażalenie, karę w wysokości 500 zł za każdy dzień zwłoki.

Wpływy z kar stanowią dochód budżetu państwa.

6a. Przepisu ust. 6 nie stosuje się do pozwolenia na budowę wydawanego dla przedsięwzięcia

podlegającego ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko

albo ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.

7. Karę uiszcza się w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia, o którym

mowa w ust. 6. W przypadku nieuiszczenia kary, o której mowa w ust. 6, podlega

ona ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

8. Do terminu, o którym mowa w ust. 6, nie wlicza się terminów przewidzianych w

przepisach prawa do dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia

postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony, albo z

przyczyn niezależnych od organu.

Art. 35a.

1. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu

na budowę wstrzymanie wykonania tej decyzji na wniosek skarżącego sąd

może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń

inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji.

2. W przypadku uznania skargi za słuszną w całości lub w części kaucja podlega

zwrotowi.

3. W przypadku oddalenia skargi kaucję przeznacza się na zaspokojenie roszczeń

inwestora.

4. W sprawach kaucji stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania

cywilnego o zabezpieczeniu roszczeń.

Art. 36.

1. W decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ, w razie potrzeby:

1) określa szczególne warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót

budowlanych;

2) określa czas użytkowania tymczasowych obiektów budowlanych;

3) określa terminy rozbiórki:

a) istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego

użytkowania,

b) tymczasowych obiektów budowlanych;

4) określa szczegółowe wymagania dotyczące nadzoru na budowie;

5) zamieszcza informację o obowiązkach i warunkach, wynikających z art. 54

lub art. 55;

6) (uchylony).

2. (uchylony).

Art. 36a.

1. Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków

pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o

zmianie pozwolenia na budowę.

2. Właściwy organ uchyla decyzje o pozwoleniu na budowę, w przypadku wydania

decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3.

3. W postępowaniu w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, przepisy

art. 32–35 stosuje się odpowiednio do zakresu tej zmiany.

4. (uchylony).

5. Nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków

pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia

na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy:

1) zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu,

2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni

zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji,

3) (uchylony),

4) (uchylony),

5) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez

osoby niepełnosprawne,

6) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego

części,

7) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o

warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu

oraz nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów,

wymaganych przepisami szczególnymi.

6. Projektant dokonuje kwalifikacji zamierzonego odstąpienia oraz jest obowiązany

zamieścić w projekcie budowlanym odpowiednie informacje (rysunek i opis)

dotyczące odstąpienia, o którym mowa w ust. 5.

Art. 37.

1. Decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta

przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa

została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata.

2. Rozpoczęcie albo wznowienie budowy, w przypadkach określonych w ust. 1,

art. 36a ust. 2 albo w razie stwierdzenia nieważności bądź uchylenia decyzji o

pozwoleniu na budowę, może nastąpić po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu

na budowę, o której mowa w art. 28, albo decyzji o pozwoleniu na wznowienie

robót budowlanych, o której mowa w art. 51 ust. 4.

Art. 38.

1. Decyzję o pozwoleniu na budowę właściwy organ przesyła niezwłocznie wójtowi,

burmistrzowi, prezydentowi miasta albo organowi, który wydał decyzję o

warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, decyzję o środowiskowych

uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października

2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa

w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,

lub pozwolenie, o którym mowa w art. 23 i 23a ustawy z dnia 21 marca 1991 r.

o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej.

2. Właściwy organ prowadzi rejestr decyzji o pozwoleniu na budowę oraz przechowuje

zatwierdzone projekty budowlane, a także inne dokumenty objęte pozwoleniem

na budowę, co najmniej przez okres istnienia obiektu budowlanego,

z zastrzeżeniem ust. 3.

3. Właściwy organ w decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego na terenie

zamkniętym niezbędnym na cele obronności lub bezpieczeństwa państwa

może wyrazić zgodę, aby zatwierdzony projekt budowlany, a także inne dokumenty

objęte pozwoleniem na budowę zawierające informacje niejawne przechowywane

były przez użytkownika obiektu budowlanego.

4. Przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku

i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o

ocenach oddziaływania na środowisko wskazują przypadki, gdy informacje o

wydanych decyzjach o pozwoleniu na budowę podaje się do publicznej wiadomości

oraz gdy dane o tych decyzjach zamieszcza się w publicznie dostępnych

wykazach.

Art. 39.

1. Prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru

zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymaga, przed

wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, uzyskania pozwolenia na prowadzenie

tych robót, wydanego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora

zabytków.

2. Pozwolenie na rozbiórkę obiektu budowlanego wpisanego do rejestru zabytków

może być wydane po uzyskaniu decyzji Generalnego Konserwatora Zabytków

działającego w imieniu ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa

narodowego o skreśleniu tego obiektu z rejestru zabytków.

3. W stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru

zabytków, a objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu

zagospodarowania przestrzennego, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu

budowlanego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem

zabytków.

4. Wojewódzki konserwator zabytków jest obowiązany zająć stanowisko w sprawie

wniosku o pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektów budowlanych, o

których mowa w ust. 3, w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia. Niezajęcie

stanowiska w tym terminie uznaje się jako brak zastrzeżeń do przedstawionych

we wniosku rozwiązań projektowych.

Art. 39a.

Budowa obiektu budowlanego, tymczasowego obiektu budowlanego i urządzenia

budowlanego na obszarze Pomnika Zagłady lub jego strefy ochronnej w rozumieniu

ustawy z dnia 7 maja 1999 r. o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady

(Dz. U. Nr 41, poz. 412, z 2002 r. Nr 113, poz. 984 i Nr 153, poz. 1271 oraz z

2003 r. Nr 80, poz. 717) wymaga, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę,

uzyskania zgody właściwego wojewody.

Art. 40.

1. Organ, który wydał decyzję określoną w art. 28, jest obowiązany, za zgodą strony,

na rzecz której decyzja została wydana, do przeniesienia tej decyzji na rzecz

innego podmiotu, jeżeli przyjmuje on wszystkie warunki zawarte w tej decyzji

oraz złoży oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2.

2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do decyzji o pozwoleniu na wznowienie

robót budowlanych, o której mowa w art. 51 ust. 4.

3. Stronami w postępowaniu o przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę lub o

pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych są jedynie podmioty, między

którymi ma być dokonane przeniesienie decyzji.

Art. 40a.

Ilekroć w przepisach niniejszego rozdziału jest mowa o decyzji o warunkach zabudowy

i zagospodarowania terenu, rozumie się przez to także decyzję o ustaleniu lo©

kalizacji linii kolejowej w rozumieniu ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie

kolejowym (Dz. U. Nr 86, poz. 789, z późn. zm.7)).

Rozdział 5

Budowa i oddawanie do użytku obiektów budowlanych

Art. 41.

1. Rozpoczęcie budowy następuje z chwilą podjęcia prac przygotowawczych na terenie

budowy.

2. Pracami przygotowawczymi są:

1) wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie;

2) wykonanie niwelacji terenu;

3) zagospodarowanie terenu budowy wraz z budową tymczasowych obiektów;

4) wykonanie przyłączy do sieci infrastruktury technicznej na potrzeby budowy.

3. Prace przygotowawcze mogą być wykonywane tylko na terenie objętym pozwoleniem

na budowę lub zgłoszeniem.

4. Inwestor jest obowiązany zawiadomić o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót

budowlanych, na które jest wymagane pozwolenie na budowę, właściwy organ

oraz projektanta sprawującego nadzór nad zgodnością realizacji budowy z

projektem, co najmniej na 7 dni przed ich rozpoczęciem, dołączając na piśmie:

1) oświadczenie kierownika budowy (robót), stwierdzające sporządzenie planu

bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz przyjęcie obowiązku kierowania budową

(robotami budowlanymi), a także zaświadczenie, o którym mowa w art.

12 ust. 7;

2) w przypadku ustanowienia nadzoru inwestorskiego – oświadczenie inspektora

nadzoru inwestorskiego, stwierdzające przyjęcie obowiązku pełnienia nadzoru

inwestorskiego nad danymi robotami budowlanymi, a także zaświadczenie,

o którym mowa w art. 12 ust. 7;

3) informację zawierającą dane zamieszczone w ogłoszeniu, o którym mowa w

art. 42 ust. 2 pkt 2.

5. Rozpoczęcie dostaw energii, wody, ciepła lub gazu na potrzeby budowy może

nastąpić jedynie po okazaniu wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.

Art. 42.

1. Inwestor jest obowiązany zapewnić: objęcie kierownictwa budowy (rozbiórki)

lub określonych robót budowlanych oraz nadzór nad robotami przez osobę posiadającą

uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności.

2. Kierownik budowy (robót) jest obowiązany:

1) prowadzić dziennik budowy lub rozbiórki;

7) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 170, poz. 1652 i Nr 203, poz.

1966, z 2004 r. Nr 92, poz. 883, Nr 96, poz. 959, Nr 97, poz. 962 i Nr 173, poz. 1808, z 2005 r. Nr

157, poz. 1314, Nr 163, poz. 1362 i Nr 169, poz. 1420 oraz z 2006 r. Nr 12, poz. 63 i Nr 144, poz.

1046.

2) umieścić na budowie lub rozbiórce, w widocznym miejscu, tablicę informacyjną

oraz ogłoszenie zawierające dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i

ochrony zdrowia; nie dotyczy to budowy obiektów służących obronności i

bezpieczeństwu państwa oraz obiektów liniowych;

3) odpowiednio zabezpieczyć teren budowy (rozbiórki).

3. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do budowy lub rozbiórki obiektów, dla których

nie jest wymagane pozwolenie na budowę, z wyjątkiem budowy, o której

mowa w art. 29 ust. 1 pkt 19. Właściwy organ może wyłączyć, w drodze decyzji,

stosowanie tych przepisów również w stosunku do innych obiektów, jeżeli

jest to uzasadnione nieznacznym stopniem skomplikowania robót budowlanych

lub innymi ważnymi względami.

3a. Ogłoszenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, stosuje się do budowy lub rozbiórki,

na której przewiduje się prowadzenie robót budowlanych trwających dłużej niż

30 dni roboczych i jednoczesne zatrudnienie co najmniej 20 pracowników albo

na których planowany zakres robót przekracza 500 osobodni.

4. Przy prowadzeniu robót budowlanych, do kierowania którymi jest wymagane

przygotowanie zawodowe w specjalności techniczno-budowlanej innej niż posiada

kierownik budowy, inwestor jest obowiązany zapewnić ustanowienie kierownika

robót w danej specjalności.

Art. 43.

1. Obiekty budowlane wymagające pozwolenia na budowę oraz obiekty, o których

mowa w art. 29 ust. 1 pkt 20, podlegają geodezyjnemu wyznaczeniu w terenie, a

po ich wybudowaniu – geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej, obejmującej

położenie ich na gruncie.

2. Właściwy organ może nałożyć obowiązek stosowania przepisu ust. 1 również w

stosunku do obiektów budowlanych wymagających zgłoszenia.

3. Obiekty lub elementy obiektów budowlanych, ulegające zakryciu, wymagające

inwentaryzacji, o której mowa w ust. 1, podlegają inwentaryzacji przed ich zakryciem.

4. Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej

określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje i zakres opracowań geodezyjno-

kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie.

Art. 44.

1. Inwestor jest obowiązany bezzwłocznie zawiadomić właściwy organ o zmianie:

1) kierownika budowy lub robót,

2) inspektora nadzoru inwestorskiego,

3) projektanta sprawującego nadzór autorski,

podając, od kiedy nastąpiła zmiana.

2. Do zawiadomienia należy dołączyć oświadczenia osób, wymienionych w ust. 1,

o przejęciu obowiązków.

Art. 45.

1. Dziennik budowy stanowi urzędowy dokument przebiegu robót budowlanych

oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót i jest wydawany

odpłatnie przez właściwy organ.

2. Przed rozpoczęciem robót budowlanych należy dokonać w dzienniku budowy

wpisu osób, którym zostało powierzone kierownictwo, nadzór i kontrola techniczna

robót budowlanych. Osoby te są obowiązane potwierdzić podpisem przyjęcie

powierzonych im funkcji.

3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do prowadzenia dzienników: montażu

i rozbiórki.

4. Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej

określi, w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia dzienników budowy,

montażu i rozbiórki oraz osoby upoważnione do dokonywania w nich

wpisów, a także dane, jakie powinna zawierać tablica informacyjna oraz ogłoszenie

zawierające dane dotyczące bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.

5. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 4, określa się w szczególności:

1) kształt i wymiary tablicy informacyjnej oraz napisów na niej umieszczonych;

2) formę ogłoszenia;

3) miejsce umieszczenia tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia;

4) zakres danych osobowych uczestników procesu budowlanego i pełnionych

przez nich funkcji w dziedzinie bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia;

5) informacje dotyczące decyzji o pozwoleniu na budowę;

6) informacje dotyczące podmiotów wykonujących roboty budowlane, w tym

imię lub imiona i nazwisko lub nazwę i adres;

7) przewidywane terminy rozpoczęcia i zakończenia wykonywania robót budowlanych

oraz maksymalną liczbę pracowników zatrudnionych na budowie;

8) informacje dotyczące telefonów alarmowych.

Art. 46.

Kierownik budowy (rozbiórki), a jeżeli jego ustanowienie nie jest wymagane – inwestor,

jest obowiązany przez okres wykonywania robót budowlanych przechowywać

dokumenty stanowiące podstawę ich wykonania, a tak?e oświadczenie dotyczące

wyrobów budowlanych jednostkowo zastosowanych w obiekcie budowlanym, o

których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych,

oraz udostępniać te dokumenty przedstawicielom uprawnionych organów.

Art. 47.

1. Jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne

wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości,

inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę

właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście

oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych

obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu.

2. W razie nieuzgodnienia warunków, o których mowa w ust. 1, właściwy organ –

na wniosek inwestora – w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga,

w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na

teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora,

właściwy organ określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz

warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości.

3. Inwestor, po zakończeniu robót, o których mowa w ust. 1, jest obowiązany naprawić

szkody powstałe w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości, budynku

lub lokalu – na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym.

4. Zajęcie, na potrzeby budowy, pasa drogowego lub jego części może nastąpić po

spełnieniu wymagań określonych w odrębnych przepisach.

Art. 48.

1. Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę

obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego

bez wymaganego pozwolenia na budowę.

2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a

w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

albo

b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy

i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego

planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym

doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu

zgodnego z prawem

– właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych

zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym

terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy

z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy

i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania

przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu

architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt

2.

4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których

mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.

5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3,

traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na

wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.

Art. 49.

1. Właściwy organ, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego

i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada:

1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami

obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień,

pozwoleń i sprawdzeń,

3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane

uprawnienia budowlane

– oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie

przysługuje zażalenie.

2. Do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których

mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu

podwyższeniu.

3. W przypadku stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy

organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości,

w określonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję,

o której mowa w art. 48 ust. 1. Decyzję tę wydaje się również w przypadku

nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej.

4. W razie spełnienia wymagań, określonych w ust. 1, właściwy organ wydaje decyzję:

1) o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót;

2) o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona.

4a. Decyzje, o których mowa w ust. 4, mogą być wydane po uprzednim przeprowadzeniu

oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania

przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami

ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku

i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o

ocenach oddziaływania na środowisko.

5. W decyzji, o której mowa w ust. 4, nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o

pozwoleniu na użytkowanie.

Art. 49a.

1. W przypadku uchylenia w postępowaniu odwoławczym decyzji, o której mowa

w art. 49 ust. 4, i wydania decyzji, o której mowa w art. 48 ust. 1, opłata legalizacyjna

podlega zwrotowi, z zastrzeżeniem ust. 2, w terminie 30 dni od dnia

stwierdzenia wykonania rozbiórki.

2. Jeżeli wykonanie decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego odbywa się

w trybie wykonania zastępczego, o którym mowa w przepisach o postępowaniu

egzekucyjnym w administracji, opłatę legalizacyjną zalicza się w poczet kosztów

wykonania zastępczego.

Art. 49b.

1. Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę

obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego

bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy

organ.

2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i

zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązują©

cego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku

jego braku, ostatecznej, [w dniu wszczęcia postępowania] , decyzji o warunkach

zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym

techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem – gdy

budowa nie została zakończona – prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada

na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni:

1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art.

30 ust. 2 i 4;

2) projektu zagospodarowania działki lub terenu;

3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy

z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach

zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego

planu zagospodarowania przestrzennego.

ust. 2 niezgodny z Konstytucją w części obejmującej wyrażenie „w dniu

wszczęcia postępowania” – wyrok TK (Dz.U. z 2009 r. Nr 160, poz. 1276)

3. W przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się

przepis ust. 1.

4. Jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w ust. 2, właściwy organ, w drodze

postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie

przysługuje zażalenie.

5. Do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 59g, z tym ?e wysokość

opłaty w przypadku budowy, o której mowa w:

1) art. 29 ust. 1 pkt 7–11, 14, 15, 17 i 18 oraz w art. 30 ust. 1 pkt 3 i 4 – wynosi

2 500 zł;

2) art. 29 ust. 1 pkt 1–3, 5, 6, 12, 13, 16 i 19–21 – wynosi 5 000 zł.

6. Właściwy organ, w przypadku gdy budowa nie została zakończona, po wniesieniu

opłaty, o której mowa w ust. 5, zezwala, w drodze postanowienia, na dokończenie

budowy.

7. W przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej właściwy organ

wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1.

Art. 50.

1. W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy

organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia

bądź zagrożenie środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu

na budowę bądź w przepisach.

2. W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych należy:

1) podać przyczynę wstrzymania robót;

2) ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń.

3. W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych można nałożyć obowiązek

przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji

wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych

bądź ekspertyz.

4. Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2

miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja,

o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1.

5. Na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych służy zażalenie.

Art. 50a.

Właściwy organ w przypadku wykonywania robót budowlanych – pomimo wstrzymania

ich wykonywania postanowieniem:

1) o którym mowa w art. 48 ust. 2 oraz w art. 49b ust. 2 – nakazuje, w drodze

decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części;

2) o którym mowa w art. 50 ust. 1 – nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę części

obiektu budowlanego wykonanego po doręczeniu postanowienia albo doprowadzenie

obiektu budowlanego do stanu poprzedniego.

Art. 51.

1. Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w

art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji:

1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu

budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego

albo

2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych

w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego

z prawem, określając termin ich wykonania, albo

3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego

lub innych warunków pozwolenia na budowę – nakłada, określając termin

wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego

zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych

robót budowlanych oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych

czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót

budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu

budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

2. W przypadku wydania nakazu, o którym mowa w art. 50a pkt 2, decyzje, o których

mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, wydaje się po wykonaniu obowiązku określonego

w tym nakazie.

3. Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie

obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję:

1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo

2) w przypadku nie wykonania obowiązku – nakazującą zaniechanie dalszych

robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie

obiektu do stanu poprzedniego.

4. Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie

obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia

projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowla©

nych albo – jeżeli budowa została zakończona – o zatwierdzeniu projektu budowlanego

zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji

o pozwoleniu na użytkowanie.

5. W przypadku nie wykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt

3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych

bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu

do stanu poprzedniego.

6. Przepisów ust. 4 i 5 dotyczących pozwolenia na użytkowanie nie stosuje się do

robót budowlanych innych niż budowa bądź przebudowa obiektu budowlanego

lub jego części.

7. Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane,

w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały

wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.

Art. 52.

Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój

koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b,

art. 50a oraz art. 51.

Art. 53.

Przepis art. 52 stosuje się również do obiektów budowlanych, podlegających rozbiórce

w terminach, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 3.

Art. 54.

Do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie

na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu

właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21

dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji.

Art. 55.

Przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną

decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli:

1) na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i

jest on zaliczony do kategorii V, IX–XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVII–XXX,

o których mowa w załączniku do ustawy;

2) zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 5 albo art. 51 ust. 4;

3) przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem

wszystkich robót budowlanych.

Art. 55a.

Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej

określi, w drodze rozporządzenia, metodologie obliczania charakterystyki energetycznej

budynku i lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną

całość techniczno-użytkową, o którym mowa w art. 5 ust. 3 oraz sposób sporządzania

i wzór świadectw ich charakterystyki energetycznej uwzględniając w

szczególności: dane ilościowe i wskaźniki charakterystyki energetycznej budynku i

lokalu mieszkalnego, dane osoby wykonującej świadectwo charakterystyki energetycznej

oraz niezbędne dane osobowe właściciela budynku lub lokalu mieszkalnego,

mając na uwadze poprawność wykonywania świadectw charakterystyki energetycznej.

Art. 56.

1. Inwestor, w stosunku do którego nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na

użytkowanie obiektu budowlanego, jest obowiązany zawiadomić, zgodnie z

właściwością wynikającą z przepisów szczególnych, organy:

1) (uchylony),

2) Państwowej Inspekcji Sanitarnej,

3) Państwowej Inspekcji Pracy,

4) Państwowej Straży Pożarnej

– o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przystąpienia do jego

użytkowania. Organy zajmują stanowisko w sprawie zgodności wykonania

obiektu budowlanego z projektem budowlanym.

2. Niezajęcie stanowiska przez organy, wymienione w ust. 1, w terminie 14 dni od

dnia otrzymania zawiadomienia, traktuje się jak niezgłoszenie sprzeciwu lub

uwag.

Art. 57.

1. Do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o

udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor jest obowiązany dołączyć:

1) oryginał dziennika budowy;

2) oświadczenie kierownika budowy:

a) o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym i

warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami,

b) o doprowadzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy, a także

– w razie korzystania – drogi, ulicy, sąsiedniej nieruchomości, budynku

lub lokalu;

3) oświadczenie o właściwym zagospodarowaniu terenów przyległych, jeżeli

eksploatacja wybudowanego obiektu jest uzależniona od ich odpowiedniego

zagospodarowania;

4) protokoły badań i sprawdzeń;

5) inwentaryzację geodezyjną powykonawczą;

6) potwierdzenie, zgodnie z odrębnymi przepisami, odbioru wykonanych przyłączy;

7) kopię świadectwa charakterystyki energetycznej budynku, z zastrzeżeniem

art. 5 ust. 7.

2. W razie zmian nieodstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu

lub warunków pozwolenia na budowę, dokonanych podczas wykonywania robót,

do zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć kopie rysunków

wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego, z naniesionymi

zmianami, a w razie potrzeby także uzupełniający opis. W takim przypad©

ku oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, powinno być potwierdzone

przez projektanta i inspektora nadzoru inwestorskiego, jeżeli został ustanowiony.

3. Inwestor jest obowiązany dołączyć do wniosku, o którym mowa w ust. 1,

oświadczenia o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów wymienionych w

art. 56.

4. Inwestor jest obowiązany uzupełnić dokumenty wymienione w ust. 1–3, jeżeli, w

wyniku ich sprawdzenia przez właściwy organ, okaże się, że są one niekompletne

lub posiadają braki i nieścisłości.

5. (uchylony).

6. Wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie stanowi wezwanie właściwego

organu do przeprowadzenia obowiązkowej kontroli, o której mowa

w art. 59a.

7. W przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego

lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza

karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje

się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z

tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.

8. Po zakończeniu postępowania w sprawie zawiadomienia o zakończeniu budowy

obiektu budowlanego albo udzieleniu pozwolenia na użytkowanie, właściwy organ

zwraca bezzwłocznie inwestorowi dokumenty, o których mowa w ust. 1 pkt

1, 4 i 5.

Art. 58. (uchylony).

Art. 59.

1. Właściwy organ wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu

budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa

w art. 59a.

2. Właściwy organ może w pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego

określić warunki użytkowania tego obiektu albo uzależnić jego użytkowanie od

wykonania, w oznaczonym terminie, określonych robót budowlanych.

3. Jeżeli właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany spełnia warunki, określone

w ust. 1, pomimo niewykonania części robót wykończeniowych lub innych robót

budowlanych związanych z obiektem, w wydanym pozwoleniu na użytkowanie

może określić termin wykonania tych robót.

4. Przepisu ust. 3 nie stosuje się do instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska.

4a. Inwestor jest obowiązany zawiadomić właściwy organ o zakończeniu robót budowlanych

prowadzonych, po przystąpieniu do użytkowania obiektu budowlanego,

na podstawie pozwolenia na użytkowanie.

5. Właściwy organ, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, odmawia wydania pozwolenia na

użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia wymagań określonych

w ust. 1 i w art. 57 ust. 1–4. Przepisy art. 51 stosuje się odpowiednio.

6. Decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego właściwy organ

przesyła niezwłocznie organowi, który wydał decyzję o warunkach zabudowy i

zagospodarowania terenu lub pozwolenie, o którym mowa w art. 23 i art. 23a

ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej

i administracji morskiej.

7. Stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie

inwestor.

Art. 59a.

1. Właściwy organ przeprowadza, na wezwanie inwestora, obowiązkową kontrolę

budowy w celu stwierdzenia prowadzenia jej zgodnie z ustaleniami i warunkami

określonymi w pozwoleniu na budowę.

2. Kontrola, o której mowa w ust. 1, obejmuje sprawdzenie:

1) zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub

terenu;

2) zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym,

w zakresie:

a) charakterystycznych parametrów technicznych: kubatury, powierzchni

zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji,

b) wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego

obiektu budowlanego,

c) geometrii dachu (kąt nachylenia, wysokość kalenicy i układ połaci dachowych),

d) wykonania urządzeń budowlanych,

e) zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających

użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem,

f) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez

osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach

inwalidzkich – w stosunku do obiektu użyteczności publicznej i budynku

mieszkalnego wielorodzinnego;

3) wyrobów budowlanych szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa konstrukcji

i bezpieczeństwa pożarowego;

4) w przypadku nałożenia w pozwoleniu na budowę obowiązku rozbiórki istniejących

obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania

lub tymczasowych obiektów budowlanych – wykonania tego obowiązku, jeżeli

upłynął termin rozbiórki określony w pozwoleniu;

5) uporządkowania terenu budowy.

Art. 59b. (uchylony).

Art. 59c.

1. Właściwy organ przeprowadza obowiązkową kontrolę przed upływem 21 dni od

dnia doręczenia wezwania inwestora. O terminie obowiązkowej kontroli organ

zawiadamia inwestora w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.

2. Inwestor jest obowiązany uczestniczyć w obowiązkowej kontroli w wyznaczonym

terminie.

Art. 59d.

1. Właściwy organ, po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, sporządza protokół

w trzech egzemplarzach. Jeden egzemplarz protokołu doręcza się inwestorowi

bezzwłocznie po przeprowadzeniu kontroli, drugi egzemplarz przekazuje

się organowi wyższego stopnia, a trzeci pozostaje we właściwym organie.

1a. Dopuszcza się przekazanie protokołu organowi wyższego stopnia w formie elektronicznej.

W takim przypadku sporządza się dwa egzemplarze protokołu.

2. Protokół, o którym mowa w ust. 1, przechowuje się przez okres istnienia obiektu

budowlanego.

3. Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej

określi, w drodze rozporządzenia, wzór protokołu obowiązkowej kontroli.

4. Wzór protokołu powinien obejmować w szczególności informacje dotyczące danych

osobowych osób uczestniczących w kontroli oraz informacje niezbędne do

ustalenia przebiegu i wyniku przeprowadzonej kontroli, w tym: adres i kategorię

obiektu budowlanego, ustalenia dotyczące zgodności wykonania obiektu budowlanego

z zatwierdzonym projektem budowlanym i innymi warunkami określonymi

w pozwoleniu na budowę.

Art. 59e.

Obowiązkową kontrolę budowy lub obiektu budowlanego może przeprowadzać, z

upoważnienia właściwego organu nadzoru budowlanego, wyłącznie osoba zatrudniona

w tym organie i posiadająca uprawnienia budowlane.

Art. 59f.

1. W przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości

w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn

stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i

współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w).

2. Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł.

3. Kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości

obiektu określa załącznik do ustawy.

4. W przypadku gdy w skład obiektu budowlanego, z wyjątkiem budynku mieszkalnego

jednorodzinnego, wchodzą części odpowiadające różnym kategoriom,

karę stanowi suma kar obliczonych dla różnych kategorii.

5. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art.

59a ust. 2, karę oblicza się odrębnie za każdą stwierdzoną nieprawidłowość. Karę

stanowi suma tak obliczonych kar.

6. W przypadku wymierzenia kary właściwy organ, w drodze decyzji, odmawia

wydania pozwolenia na użytkowanie i przeprowadza, w odpowiednim zakresie,

postępowanie, o którym mowa w art. 51.

Art. 59g.

1. Karę, o której mowa w art. 59f ust. 1, właściwy organ wymierza w drodze postanowienia,

na które przysługuje zażalenie. Wpływy z kar stanowią dochód budżetu

państwa.

2. Wymierzoną karę wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia,

o którym mowa w ust. 1, w kasie właściwego urzędu wojewódzkiego lub na rachunek

bankowy tego urzędu.

3. W przypadku nieuiszczenia kary w terminie podlega ona ściągnięciu w trybie

przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

4. Uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków,

o których mowa w ust. 3, jest wojewoda.

5. Do kar, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III

ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8,

poz. 60, z późn. zm.8)), z tym że uprawnienia organu podatkowego, z wyjątkiem

określonego w ust. 1, przysługują wojewodzie.

6. Organ właściwy do wydania, zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności

postanowienia niezwłocznie przesyła kopię wydanego postanowienia właściwemu

wojewodzie.

Art. 60.

Inwestor, oddając do użytkowania obiekt budowlany, przekazuje właścicielowi lub

zarządcy obiektu dokumentację budowy i dokumentację powykonawczą. Przekazaniu

podlegają również inne dokumenty i decyzje dotyczące obiektu, a także, w razie

potrzeby, instrukcje obsługi i eksploatacji: obiektu, instalacji i urządzeń związanych

z tym obiektem.

Rozdział 6

Utrzymanie obiektów budowlanych

Art. 61.

Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany:

1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5

ust. 2;

2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu

w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt,

związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania

atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne,

osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach

i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje

uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem,

mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa

mienia lub środowiska.

8) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 85, poz.

727, Nr 86, poz. 732 i Nr 143, poz. 1199 oraz z 2006 r. Nr 66, poz. 470, Nr 104, poz. 708 i Nr 143,

poz. 1031.

Art. 62.

1. Obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez

właściciela lub zarządcę kontroli:

1) okresowej, co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego:

a) elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe

wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących

podczas użytkowania obiektu,

b) instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska,

c) instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych

i wentylacyjnych);

2) okresowej, co najmniej raz na 5 lat, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego

i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki

obiektu budowlanego oraz jego otoczenia; kontrolą tą powinno być objęte

również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu

sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń,

oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów;

3) okresowej w zakresie, o którym mowa w pkt 1, co najmniej dwa razy w roku,

w terminach do 31 maja oraz do 30 listopada, w przypadku budynków o

powierzchni zabudowy przekraczającej 2000 m2 oraz innych obiektów budowlanych

o powierzchni dachu przekraczającej 1000 m2; osoba dokonująca

kontroli jest obowiązana bezzwłocznie pisemnie zawiadomić właściwy organ

o przeprowadzonej kontroli;

4) bezpiecznego użytkowania obiektu każdorazowo w przypadku wystąpienia

okoliczności, o których mowa w art. 61 pkt 2;

5) okresowej, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego kotłów, z

uwzględnieniem efektywności energetycznej kotłów oraz ich wielkości do

potrzeb użytkowych:

a) co najmniej raz na 2 lata – opalanych nieodnawialnym paliwem ciekłym

lub stałym o efektywnej nominalnej wydajności ponad 100 kW,

b) co najmniej raz na 4 lata – opalanych nieodnawialnym paliwem ciekłym

lub stałym o efektywnej nominalnej wydajności 20 kW do 100 kW oraz

kotłów opalanych gazem;

6) okresowej, co najmniej raz na 5 lat, polegającej na ocenie efektywności energetycznej

zastosowanych urządzeń chłodniczych w systemach klimatyzacji,

ich wielkości w stosunku do wymagań użytkowych o mocy chłodniczej nominalnej

większej niż 12 kW.

1a. W trakcie kontroli, o której mowa w ust. 1, należy dokonać sprawdzenia wykonania

zaleceń z poprzedniej kontroli.

1b. Instalacje ogrzewcze z kotłami o efektywnej nominalnej wydajności powyżej

20 kW użytkowanymi co najmniej 15 lat, licząc od daty zamieszczonej na tabliczce

znamionowej kotła, powinny być poddane przez właściciela lub zarządcę

obiektu budowlanego jednorazowej kontroli obejmującej ocenę efektywności

energetycznej i doboru wielkości kotła, a także ocenę parametrów instalacji oraz

dostosowania do funkcji, jaką ma ona spełniać. Kontrolę tę przeprowadza się

w roku następnym po roku, w którym upłynęło 15 lat użytkowania kotła,

a kontrolę kotłów, które z dniem 31 grudnia 2009 r. użytkowane są już ponad 15

lat, przeprowadza się do dnia 31 grudnia 2010 r.

2. Obowiązek kontroli, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, nie obejmuje właścicieli

i zarządców:

1) budynków mieszkalnych jednorodzinnych;

2) obiektów budowlanych:

a) budownictwa zagrodowego i letniskowego,

b) wymienionych w art. 29 ust. 1.

3. Właściwy organ – w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego

obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia

lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska – nakazuje przeprowadzenie

kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia

ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części.

4. Kontrole, o których mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6, przeprowadzają

osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności.

5. Kontrole stanu technicznego instalacji elektrycznych, piorunochronnych, gazowych

i urządzeń chłodniczych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. c, pkt 2 i pkt 6

oraz ust. 1b, mogą przeprowadzać osoby posiadające kwalifikacje wymagane

przy wykonywaniu dozoru nad eksploatacją urządzeń, instalacji oraz sieci energetycznych

i gazowych.

6. Kontrolę stanu technicznego przewodów kominowych, o której mowa w ust. 1

pkt 1 lit. c, powinny przeprowadzać:

1) osoby posiadające kwalifikacje mistrza w rzemiośle kominiarskim – w odniesieniu

do przewodów dymowych oraz grawitacyjnych przewodów spalinowych

i wentylacyjnych;

2) osoby posiadające uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności – w

odniesieniu do przewodów kominowych, o których mowa w pkt 1, oraz do

kominów przemysłowych, kominów wolno stojących oraz kominów lub

przewodów kominowych, w których ciąg kominowy jest wymuszony pracą

urządzeń mechanicznych.

7. Szczegółowy zakres kontroli niektórych budowli oraz obowiązek przeprowadzania

ich częściej, niż zostało to ustalone w ust. 1, może być określony w rozporządzeniu,

o którym mowa w art. 7 ust. 3 pkt 2.

Art. 63.

1. Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany przechowywać

przez okres istnienia obiektu dokumenty, o których mowa w art. 60, oraz opracowania

projektowe i dokumenty techniczne robót budowlanych wykonywanych

w obiekcie w toku jego użytkowania.

2. W przypadku opracowania świadectwa charakterystyki energetycznej budynku o

powierzchni użytkowej przekraczającej 1000 m2, który jest zajmowany przez

organy administracji publicznej lub w którym świadczone są usługi znacznej

liczbie osób, jak dworce, lotniska, muzea, hale wystawiennicze, świadectwo

charakterystyki energetycznej powinno być umieszczone w widocznym miejscu

w budynku.

3. Właściciel budynku, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 7, jest obowiązany zapewnić

sporządzenie świadectwa charakterystyki energetycznej budynku, jeżeli:

1) upłynął termin ważności świadectwa charakterystyki energetycznego budynku;

2) w wyniku przebudowy lub remontu budynku, uległa zmianie jego charakterystyka

energetyczna.

Art. 63a. (uchylony).

Art. 64.

1. Właściciel lub zarządca jest obowiązany prowadzić dla każdego budynku oraz

obiektu budowlanego niebędącego budynkiem, którego projekt jest objęty obowiązkiem

sprawdzenia, o którym mowa w art. 20 ust. 2, książkę obiektu budowlanego,

stanowiącą dokument przeznaczony do zapisów dotyczących przeprowadzanych

badań i kontroli stanu technicznego, remontów i przebudowy, w

okresie użytkowania obiektu budowlanego.

2. Obowiązek prowadzenia książki obiektu budowlanego, o którym mowa w ust. 1,

nie obejmuje właścicieli i zarządców:

1) budynków mieszkalnych jednorodzinnych;

2) obiektów budowlanych:

a) budownictwa zagrodowego i letniskowego,

b) wymienionych w art. 29 ust. 1;

3) dróg lub obiektów mostowych, jeżeli prowadzą książkę drogi lub książkę

obiektu mostowego na podstawie przepisów o drogach publicznych.

3. Protokoły z kontroli obiektu budowlanego, oceny i ekspertyzy dotyczące jego

stanu technicznego, świadectwo charakterystyki energetycznej oraz dokumenty,

o których mowa w art. 63, powinny być dołączone do książki obiektu budowlanego.

4. Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej

określi, w drodze rozporządzenia, wzór książki obiektu budowlanego i

sposób jej prowadzenia.

Art. 65.

Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany udostępniać dokumenty,

o których mowa w art. 64 ust. 3, przedstawicielom właściwego organu oraz

innych jednostek organizacyjnych i organów upoważnionych do kontroli utrzymania

obiektów budowlanych we właściwym stanie technicznym oraz do kontroli przestrzegania

przepisów obowiązujących w budownictwie.

Art. 66.

1. W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska

albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu

mienia lub środowisku, albo

3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia

– właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości,

określając termin wykonania tego obowiązku.

2. W decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, właściwy organ może zakazać użytkowania

obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych

nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują

okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu

wykonaniu i może być ogłoszona ustnie.

Art. 67.

1. Jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do

remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą

właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu

oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do obiektów budowlanych wpisanych do rejestru

zabytków.

3. W stosunku do obiektów budowlanych niewpisanych do rejestru zabytków, a

objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania

przestrzennego, decyzję, o której mowa w ust. 1, właściwy organ wydaje

po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.

4. Wojewódzki konserwator zabytków jest obowiązany zająć stanowisko w terminie

30 dni. Niezajęcie stanowiska w tym terminie uznaje się za uzgodnienie.

Art. 68.

W razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego

na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, właściwy organ jest

obowiązany:

1) nakazać, w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin, właścicielowi

lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym

terminie całości lub części budynku z użytkowania;

2) przesłać decyzję, o której mowa w pkt 1, obowiązanemu do zapewnienia lokali

zamiennych na podstawie odrębnych przepisów;

3) zarządzić:

a) umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa

ludzi lub mienia oraz o zakazie jego użytkowania,

b) wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa

ludzi lub mienia, z określeniem, technicznie uzasadnionych, terminów

ich wykonania.

Art. 69.

1. W razie konieczności niezwłocznego podjęcia działań mających na celu usunięcie

niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, właściwy organ zapewni, na koszt

właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, zastosowanie niezbędnych środków

zabezpieczających.

2. Do zastosowania, na koszt właściciela lub zarządcy, środków przewidzianych w

ust. 1 są upoważnione również organy Policji i Państwowej Straży Pożarnej. O

podjętych działaniach organy te powinny niezwłocznie zawiadomić właściwy

organ.

Art. 70.

1. Właściciel, zarządca lub użytkownik obiektu budowlanego, na których spoczywają

obowiązki w zakresie napraw, określone w przepisach odrębnych bądź

umowach, są obowiązani w czasie lub bezpośrednio po przeprowadzonej kontroli,

o której mowa w art. 62 ust. 1, usunąć stwierdzone uszkodzenia oraz uzupełnić

braki, które mogłyby spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi,

bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, a w szczególności katastrofę budowlaną,

pożar, wybuch, porażenie prądem elektrycznym albo zatrucie gazem.

2. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, powinien być potwierdzony w protokole z

kontroli obiektu budowlanego. Osoba dokonująca kontroli jest obowiązana bezzwłocznie

przesłać kopię tego protokołu do właściwego organu. Właściwy organ,

po otrzymaniu kopii protokołu, przeprowadza bezzwłocznie kontrolę obiektu

budowlanego w celu potwierdzenia usunięcia stwierdzonych uszkodzeń oraz

uzupełnienia braków, o których mowa w ust. 1.

Art. 71.

1. Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie

się w szczególności:

1) (uchylony);

2) podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności

zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy,

zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub

układ obciążeń.

2. Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga

zgłoszenia właściwemu organowi. W zgłoszeniu należy określić dotychczasowy

i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Do

zgłoszenia należy dołączyć:

1) opis i rysunek określający usytuowanie obiektu budowlanego w stosunku do

granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych istniejących lub budowanych

na tej i sąsiednich nieruchomościach, z oznaczeniem części obiektu

budowlanego, w której zamierza się dokonać zmiany sposobu użytkowania;

2) zwięzły opis techniczny, określający rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego

oraz jego konstrukcję, wraz z danymi techniczno-użytkowymi, w tym

wielkościami i rozkładem obciążeń, a w razie potrzeby, również danymi

technologicznymi;

3) oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2;

4) zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności zamierzonego

sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego

miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną

decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku

braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;

5) w przypadku zmiany sposobu użytkowania, o której mowa w ust. 1 pkt 2 –

ekspertyzę techniczną, wykonaną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane

bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności;

6) w zależności od potrzeb – pozwolenia, uzgodnienia lub opinie wymagane odrębnymi

przepisami.

3. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada na zgłaszającego,

w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym

terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia, wnosi

sprzeciw w drodze decyzji.

4. Zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, należy dokonać przed dokonaniem zmiany

sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Zmiana sposobu

użytkowania może nastąpić, jeżeli w terminie 30 dni, od dnia doręczenia zgłoszenia,

właściwy organ, nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji i nie później niż

po upływie 2 lat od doręczenia zgłoszenia.

4a. (uchylony).

5. Właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowania

obiektu budowlanego lub jego części:

1) wymaga wykonania robót budowlanych, objętych obowiązkiem uzyskania

pozwolenia na budowę;

2) narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania

przestrzennego albo decyzji o warunkach budowy i zagospodarowania terenu,

w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania

przestrzennego;

3) może spowodować niedopuszczalne:

a) zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia,

b) pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków,

c) pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych,

d) wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości

dla terenów sąsiednich.

6. Jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego

części wymaga wykonania robót budowlanych:

1) objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę – rozstrzygnięcie w

sprawie zmiany sposobu użytkowania następuje w decyzji o pozwoleniu na

budowę;

2) objętych obowiązkiem zgłoszenia – do zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2,

stosuje się odpowiednio przepisy art. 30 ust. 2–4.

7. Dokonanie zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, po zmianie sposobu użytkowania

obiektu budowlanego lub jego części nie wywołuje skutków prawnych.

Art. 71a.

1. W razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez

wymaganego zgłoszenia, właściwy organ, w drodze postanowienia:

1) wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części;

2) nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o

których mowa w art. 71 ust. 2.

2. Po upływie terminu lub na wniosek zobowiązanego, właściwy organ sprawdza

wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i – w przypadku stwierdzenia

jego wykonania – w drodze postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej.

Na postanowienie przysługuje zażalenie.

3. Do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których

mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu

podwyższeniu.

4. W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo

dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego

wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego

części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3–5, właściwy

organ, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu

użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.

Art. 72.

1. Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej

określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb postępowania w sprawach

rozbiórek, o których mowa w art. 67.

2. Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej

określi, w drodze rozporządzenia, sposób i warunki przeprowadzania

oraz tryb postępowania w sprawach rozbiórek obiektów budowlanych, wykonywanych

metodą wybuchową.

3. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, należy określić czynności właściwego

organu prowadzącego postępowanie w sprawie rozbiórki oraz obowiązki

nakładane na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego oraz warunki ich

wykonania, mając na uwadze, że obowiązki te powinny być technicznie uzasadnione

i nie powodować nadmiernego obciążenia właściciela lub zarządcy.

Rozdział 7

Katastrofa budowlana

Art. 73.

1. Katastrofą budowlaną jest niezamierzone, gwałtowne zniszczenie obiektu budowlanego

lub jego części, a także konstrukcyjnych elementów rusztowań, elementów

urządzeń formujących, ścianek szczelnych i obudowy wykopów.

2. Nie jest katastrofą budowlaną:

1) uszkodzenie elementu wbudowanego w obiekt budowlany, nadającego się do

naprawy lub wymiany;

2) uszkodzenie lub zniszczenie urządzeń budowlanych związanych z budynkami;

3) awaria instalacji.

Art. 74.

Postępowanie wyjaśniające w sprawie przyczyn katastrofy budowlanej prowadzi

właściwy organ nadzoru budowlanego.

Art. 75.

1. W razie katastrofy budowlanej w budowanym, rozbieranym lub użytkowanym

obiekcie budowlanym, kierownik budowy (robót), właściciel, zarządca lub użytkownik

jest obowiązany:

1) zorganizować doraźną pomoc poszkodowanym i przeciwdziałać rozszerzaniu

się skutków katastrofy;

2) zabezpieczyć miejsce katastrofy przed zmianami uniemożliwiającymi prowadzenie

postępowania, o którym mowa w art. 74;

3) niezwłocznie zawiadomić o katastrofie:

a) właściwy organ,

b) właściwego miejscowo prokuratora i Policję,

c) inwestora, inspektora nadzoru inwestorskiego i projektanta obiektu budowlanego,

jeżeli katastrofa nastąpiła w trakcie budowy,

d) inne organy lub jednostki organizacyjne zainteresowane przyczynami

lub skutkami katastrofy z mocy szczególnych przepisów.

2. Przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje się do czynności mających na celu ratowanie życia

lub zabezpieczenie przed rozszerzaniem się skutków katastrofy. W tych

przypadkach należy szczegółowo opisać stan po katastrofie oraz zmiany w nim

wprowadzone, z oznaczeniem miejsc ich wprowadzenia na szkicach i, w miarę

możliwości, na fotografiach.

Art. 76.

1. Organ, o którym mowa w art. 74, po otrzymaniu zawiadomienia o katastrofie

budowlanej jest obowiązany:

1) niezwłocznie powołać komisję w celu ustalenia przyczyn i okoliczności katastrofy

oraz zakresu czynności niezbędnych do likwidacji zagrożenia bezpieczeństwa

ludzi lub mienia;

2) niezwłocznie zawiadomić o katastrofie budowlanej właściwy organ nadzoru

budowlanego wyższego stopnia oraz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

2. W skład komisji, o której mowa w ust. 1 pkt 1, wchodzą: przedstawiciel właściwego

organu jako przewodniczący, przedstawiciele innych zainteresowanych

lub właściwych rzeczowo organów administracji rządowej, przedstawiciele samorządu

terytorialnego, a także, w miarę potrzeby, rzeczoznawcy lub inne osoby

posiadające wymagane kwalifikacje zawodowe.

3. Do udziału w czynnościach komisji mogą być wezwani:

1) inwestor, właściciel lub zarządca oraz użytkownik obiektu budowlanego;

2) projektant, przedstawiciel wykonawcy i producenta wyrobów budowlanych;

3) osoby odpowiedzialne za nadzór nad wykonywanymi robotami budowlanymi.

4. Organ, o którym mowa w art. 74, może nakazać właścicielowi lub zarządcy, w

drodze decyzji, zabezpieczenie miejsca katastrofy oraz obiektu budowlanego,

który uległ katastrofie, uporządkowanie terenu lub wykonanie innych niezbędnych

czynności i robót budowlanych. Decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu

i może być ogłoszona ustnie. W razie niewykonania lub nadmiernej

zwłoki w wykonaniu decyzji przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego,

organ zapewni jej wykonanie na koszt i ryzyko zobowiązanego.

Art. 77.

Organy, o których mowa w art. 76 ust. 1 pkt 2, mogą przejąć prowadzenie postępowania

wyjaśniającego przyczyny i okoliczności powstania katastrofy budowlanej.

Art. 78.

1. Po zakończeniu prac komisji właściwy organ niezwłocznie wydaje decyzję określającą

zakres i termin wykonania niezbędnych robót w celu uporządkowania terenu

katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego do czasu wykonania robót

doprowadzających obiekt do stanu właściwego.

2. Organ, o którym mowa w ust. 1, może zlecić na koszt inwestora, właściciela lub

zarządcy obiektu budowlanego sporządzenie ekspertyzy, jeżeli jest to niezbędne

do wydania decyzji lub do ustalenia przyczyn katastrofy.

Art. 79.

Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego po zakończeniu postępowania,

o którym mowa w art. 78, jest obowiązany podjąć niezwłocznie działania niezbędne

do usunięcia skutków katastrofy budowlanej.

Rozdział 8

Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego

Art. 80.

1. Zadania administracji architektoniczno-budowlanej wykonują, z zastrzeżeniem

ust. 39) i 4, następujące organy:

1) starosta;

2) wojewoda;

3) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego.

2. Zadania nadzoru budowlanego wykonują, z zastrzeżeniem ust. 310) i 4, następujące

organy:

1) powiatowy inspektor nadzoru budowlanego;

2) wojewoda przy pomocy wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako

kierownika wojewódzkiego nadzoru budowlanego, wchodzącego w skład

zespolonej administracji wojewódzkiej;

3) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego.

3. (uchylony).

4. Administrację architektoniczno-budowlaną i nadzór budowlany w dziedzinie

górnictwa sprawują organy określone w odrębnych przepisach.

9) ad. ust. 1 w art. 80 powołany ust. 3 jest uchylony.

10) ad. ust. 1 w art. 80 powołany ust. 3 jest uchylony.

Art. 81.

1. Do podstawowych obowiązków organów administracji architektonicznobudowlanej

i nadzoru budowlanego należy:

1) nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w

szczególności:

a) zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania

przestrzennego oraz wymaganiami ochrony środowiska,

b) warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w

projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz

utrzymywaniu obiektów budowlanych,

c) zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-

budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej,

d) właściwego wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie,

e) stosowania wyrobów budowlanych;

2) wydawanie decyzji administracyjnych w sprawach określonych ustawą;

3) (uchylony).

2. Przepisu ust. 1 pkt 1 lit. b, c i e nie stosuje się do budownictwa doświadczalnego,

wykonywanego na zamkniętych terenach badawczych.

3. Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego kontrolują

posiadanie przez osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w

budownictwie uprawnień do pełnienia tych funkcji.

4. Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy

wykonywaniu obowiązków określonych przepisami prawa budowlanego mogą

dokonywać czynności kontrolnych. Protokolarne ustalenia dokonane w toku

tych czynności stanowią podstawę do wydania decyzji oraz podejmowania innych

środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego.

Art. 81a.

1. Organy nadzoru budowlanego lub osoby działające z ich upoważnienia mają

prawo wstępu:

1) do obiektu budowlanego;

2) na teren:

a) budowy,

b) zakładu pracy,

c) (uchylona).

2. Czynności kontrolne, związane z wykonywaniem uprawnień organów nadzoru

budowlanego, przeprowadza się w obecności inwestora, kierownika budowy lub

robót, kierownika zakładu pracy lub wyznaczonego pracownika, bądź osób

przez nich upoważnionych albo w obecności właściciela lub zarządcy obiektu,

a w lokalu mieszkalnym – w obecności pełnoletniego domownika i przedstawiciela

administracji lub zarządcy budynku.

3. W przypadku kontroli podmiotu niebędącego przedsiębiorcą, w razie nieobecności

osób, o których mowa w ust. 2, w uzasadnionych przypadkach, czynności

kontrolne mogą być dokonywane w obecności przywołanego pełnoletniego

świadka.

4. Czynności kontrolne dotyczące obiektów budowlanych, które są w zarządzie

państw obcych albo są użytkowane przez przedstawicieli dyplomatycznych i

konsularnych tych państw lub przez inne osoby zrównane z nimi na podstawie

ustaw, umów lub powszechnie ustalonych zwyczajów międzynarodowych, mogą

być wykonywane za zgodą tych przedstawicieli lub osób.

Art. 81b. (uchylony).

Art. 81c.

l. Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy

wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać

od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego,

informacji lub udostępnienia dokumentów:

1) związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego

do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego;

2) świadczących o dopuszczeniu wyrobu budowlanego do obrotu albo jednostkowego

zastosowania w obiekcie budowlanym.

2. Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w

razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych

lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego,

mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1,

obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych

lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich

dostarczenia.

3. Na postanowienie, o którym mowa w ust. 2, przysługuje zażalenie.

4. W razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz

albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają

sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji architektonicznobudowlanej

lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub

ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej

do ich dostarczenia.

Art. 82.

l. Do właściwości organów administracji architektoniczno-budowlanej należą

sprawy określone w ustawie i niezastrzeżone do właściwości innych organów.

2. Organem administracji architektoniczno-budowlanej pierwszej instancji, z zastrzeżeniem

ust. 3 i 4, jest starosta.

3. Wojewoda jest organem administracji architektoniczno-budowlanej wyższego

stopnia w stosunku do starosty oraz organem pierwszej instancji w sprawach

obiektów i robót budowlanych:

1) usytuowanych na terenie pasa technicznego, portów i przystani morskich,

morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej,

a także na innych terenach przeznaczonych do utrzymania ruchu i

transportu morskiego;

2) hydrotechnicznych piętrzących, upustowych, regulacyjnych, melioracji podstawowych

oraz kanałów i innych obiektów służących kształtowaniu zasobów

wodnych i korzystaniu z nich, wraz z obiektami towarzyszącymi;

3) dróg publicznych krajowych i wojewódzkich wraz z obiektami i urządzeniami

służącymi do utrzymania tych dróg i transportu drogowego oraz sytuowanymi

w granicach pasa drogowego sieciami uzbrojenia terenu – niezwiązanymi

z użytkowaniem drogi, a w odniesieniu do dróg ekspresowych i autostrad

– wraz z obiektami i urządzeniami obsługi podróżnych, pojazdów i

przesyłek;

3a) usytuowanych na obszarze kolejowym;

4) lotnisk cywilnych wraz z obiektami i urządzeniami towarzyszącymi;

5) usytuowanych na terenach zamkniętych;

6) (uchylony).

4. Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, także inne niż wymienione

w ust. 3 obiekty i roboty budowlane, w sprawach których organem pierwszej

instancji jest wojewoda.

Art. 82a.

Starosta nie może powierzyć gminom, w drodze porozumienia, sprawy z zakresu

swojej właściwości jako organu administracji architektoniczno-budowlanej. Przepisu

art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z

2001 r. Nr 142, poz. 1592, z późn. zm.11)) nie stosuje się.

Art. 82b.

1. Organy administracji architektoniczno-budowlanej:

1) prowadzą rejestr wniosków o pozwolenie na budowę i decyzji o pozwoleniu

na budowę i przekazują do organu wyższego stopnia wprowadzone do niego

dane, z zastrzeżeniem pkt 1a;

1a) prowadzą odrębny rejestr wniosków o pozwolenie na budowę i decyzji o pozwoleniu

na budowę dotyczących terenów zamkniętych;

2) przekazują bezzwłocznie organom nadzoru budowlanego:

a) kopie ostatecznych decyzji o pozwoleniu na budowę wraz z zatwierdzonym

projektem budowlanym,

b) kopie ostatecznych odrębnych decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego

wraz z tym projektem,

c) kopie innych decyzji, postanowień i zgłoszeń wynikających z przepisów

prawa budowlanego;

3) uczestniczą, na wezwanie organów nadzoru budowlanego, w czynnościach

inspekcyjnych i kontrolnych oraz udostępniają wszelkie dokumenty i informacje

związane z tymi czynnościami.

11) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 23, poz.

220, Nr 62, poz. 558, Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271, Nr 200, poz. 1688 i Nr 214, poz. 1806,

z 2003 r. Nr 162, poz. 1568 oraz z 2004 r. Nr 102, poz. 1055 i Nr 167, poz. 1759.

2. Rejestr, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, prowadzony jest w formie elektronicznej.

Dane wprowadza się do rejestru i przesyła drogą elektroniczną do organu wyższego

stopnia na bieżąco.

3. Dopuszcza się prowadzenie rejestru w innej formie niż określona w ust. 2. W takim

przypadku uwierzytelnioną kopię rejestru przekazuje się do organu wyższego

stopnia do piątego dnia każdego miesiąca lub, jeżeli dzień ten jest dniem

wolnym od pracy, pierwszego dnia roboczego po tym terminie.

4. Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej

określi, w drodze rozporządzenia, wzory rejestrów wniosków o pozwolenie

na budowę i decyzji o pozwoleniu na budowę, sposób ich prowadzenia

oraz organy, które mogą prowadzić rejestr w formie, o której mowa w ust. 3,

uwzględniając dane i informacje podlegające wpisowi do rejestru.

5. Rejestr wniosków o pozwolenie na budowę i decyzji o pozwoleniu na budowę

powinien zawierać następujące dane:

1) identyfikujące organ prowadzący rejestr;

2) pochodzące ze złożonych wniosków i wydanych decyzji, w tym dane osobowe

inwestora oraz dane adresowe zamierzenia budowlanego;

3) w przypadku terenów zamkniętych – dotyczące przepisu prawnego, na podstawie

którego teren został uznany za zamknięty.

6. Rejestry wniosków o pozwolenie na budowę i decyzji o pozwoleniu na budowę

powinny być prowadzone w sposób uniemożliwiający zmianę dokonanych wpisów.

Art. 83.

1. Do właściwości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jako organu

pierwszej instancji należą zadania i kompetencje, o których mowa w art. 40 ust.

2, art. 41 ust. 4, art. 44 ust. 1, art. 48-51, art. 54, art. 55, art. 57 ust. 4, 7 i 8, art.

59, art. 59a, art. 59c ust. 1, art. 59d ust. 1, art. 59g ust. 1, art. 62 ust. 1 pkt 3 i ust.

3, art. 65, art. 66, art. 67 ust. 1 i 3, art. 68, art. 69, art. 70 ust. 2, art. 71a, art. 74,

art. 75 ust. 1 pkt 3 lit. a, art. 76, art. 78 oraz art. 97 ust. 1.

2. Organem wyższego stopnia w stosunku do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego

jest wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego.

3. Do właściwości wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako organu

pierwszej instancji należą zadania i kompetencje określone w ust. 1, w sprawach,

o których mowa w art. 82 ust. 3 i 4.

Art. 83a. (uchylony).

Art. 84.

1. Do zadań organów nadzoru budowlanego należy:

1) kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego;

2) kontrola działania organów administracji architektoniczno-budowlanej;

3) badanie przyczyn powstawania katastrof budowlanych;

4) współdziałanie z organami kontroli państwowej.

2. Organy nadzoru budowlanego są obowiązane do:

1) bezzwłocznego przesyłania organom administracji architektonicznobudowlanej

kopii decyzji i postanowień wynikających z przepisów prawa

budowlanego;

2) prowadzenia ewidencji decyzji, postanowień i zgłoszeń, o których mowa w

art. 82b ust. 1 pkt 2;

3) prowadzenia ewidencji rozpoczynanych i oddawanych do użytkowania

obiektów budowlanych;

4) prowadzenia ewidencji zawiadomień o kontrolach, o których mowa w art. 62

ust. 1 pkt 3.

3. (uchylony).

4. (uchylony).

5. Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej

określi, w drodze rozporządzenia, wzór i sposób prowadzenia ewidencji

rozpoczynanych i oddawanych do użytkowania obiektów budowlanych.

6. Ewidencja rozpoczynanych i oddawanych do użytkowania obiektów budowlanych

powinna zawierać w szczególności: określenie organu prowadzącego ewidencję,

dane osobowe lub nazwę inwestora oraz inne niezbędne dane pochodzące

ze składanych zawiadomień i decyzji.

Art. 84a.

1. Kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego obejmuje:

1) kontrolę zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa

budowlanego, projektem budowlanym i warunkami określonymi w decyzji o

pozwoleniu na budowę;

2) sprawdzanie posiadania przez osoby pełniące samodzielne funkcje techniczne

w budownictwie właściwych uprawnień do pełnienia tych funkcji;

3) sprawdzanie dopuszczenia do stosowania w budownictwie wyrobów budowlanych.

2. Organy nadzoru budowlanego, kontrolując stosowanie przepisów prawa budowlanego:

1) badają prawidłowość postępowania administracyjnego przed organami administracji

architektoniczno-budowlanej oraz wydawanych w jego toku decyzji

i postanowień;

2) sprawdzają wykonywanie obowiązków wynikających z decyzji i postanowień

wydanych na podstawie przepisów prawa budowlanego.

Art. 84b.

1. Kontrolę działalności organów administracji architektoniczno-budowlanej wykonują

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz wojewódzki inspektor

nadzoru budowlanego, który wykonuje tę kontrolę w stosunku do starosty.

2. Organy nadzoru budowlanego, w wyniku kontroli działania organów administracji

architektoniczno-budowlanej, mogą kierować do właściwych organów

zalecenia pokontrolne, z wyznaczeniem terminu ich wykonania. O wykonaniu

zaleceń oraz o innych działaniach podjętych w związku z ujawnionymi niepra©

widłowościami organy te zawiadamiają niezwłocznie właściwe organy nadzoru

budowlanego.

3. W przypadku ustalenia przez organy nadzoru budowlanego, że zachodzą okoliczności

uzasadniające wznowienie postępowania albo stwierdzenie nieważności

decyzji wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej,

właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej wznawia lub

wszczyna z urzędu postępowanie.

4. Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej

określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb przeprowadzania

kontroli działania organów administracji architektoniczno-budowlanej oraz wzory

protokołów kontrolnych i sposób ich sporządzania.

Art. 85.

Współdziałanie organów nadzoru budowlanego z organami administracji architektoniczno-

budowlanej i organami kontroli państwowej obejmuje w szczególności:

1) uzgadnianie w miarę potrzeb planów kontroli i prowadzenie wspólnych działań

kontrolnych;

2) przekazywanie i wymianę informacji o wynikach kontroli.

Art. 85a.

Do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy stosuje się przepisy rozdziału 5

ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007

r. Nr 155, poz. 1095, z późn. zm.12)).

Art. 86.

1. Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego jest powoływany przez starostę spośród

co najmniej trzech kandydatów wskazanych przez wojewódzkiego inspektora

nadzoru budowlanego. Jeżeli starosta nie powoła powiatowego inspektora

nadzoru budowlanego w terminie 30 dni od dnia przedstawienia kandydatów,

wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego wskazuje spośród nich kandydata,

którego starosta powołuje na stanowisko powiatowego inspektora nadzoru budowlanego.

2. Starosta odwołuje powiatowego inspektora nadzoru budowlanego:

1) w uzgodnieniu z wojewódzkim inspektorem nadzoru budowlanego albo

2) na wniosek wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego.

3. Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego wykonuje swoje zadania przy pomocy

powiatowego inspektoratu nadzoru budowlanego.

3a. W uzasadnionych przypadkach zakres działania powiatowego inspektora nadzoru

budowlanego może obejmować więcej niż jeden powiat.

3b. Wojewoda, na wniosek właściwych starostów, może rozszerzyć zakres działania

powiatowego inspektora nadzoru budowlanego na więcej niż jeden powiat.

12) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2007 r. Nr 180, poz.

1280, z 2008 r. Nr 70, poz. 416, Nr 116, poz. 732, Nr 141, poz. 888, Nr 171, poz. 1056 i Nr 216,

poz. 1367 oraz z 2009 r. Nr 3, poz. 11 i Nr 18, poz. 97.

4. Organizację wewnętrzną i szczegółowy zakres zadań powiatowego inspektoratu

nadzoru budowlanego określa powiatowy inspektor nadzoru budowlanego w regulaminie

organizacyjnym.

Art. 87.

1. Wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego powołuje i odwołuje wojewoda,

za zgodą Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

2. (uchylony).

3. Wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego wykonuje swoje zadania przy pomocy

wojewódzkiego inspektoratu nadzoru budowlanego.

4. Organizację wojewódzkiego inspektoratu nadzoru budowlanego określa regulamin

ustalony przez wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego i zatwierdzony

przez wojewodę.

Art. 88.

1. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jest centralnym organem administracji

rządowej w sprawach administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego.

2. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jest organem właściwym w sprawach

indywidualnych, rozstrzyganych w drodze postępowania administracyjnego, w

zakresie wynikającym z przepisów prawa budowlanego.

3. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jest powoływany przez Prezesa Rady

Ministrów, spośród osób wyłonionych w drodze otwartego i konkurencyjnego

naboru, na wniosek ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki

przestrzennej i mieszkaniowej. Prezes Rady Ministrów odwołuje Głównego Inspektora

Nadzoru Budowlanego.

3a. Stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego może zajmować osoba,

która:

1) posiada tytuł zawodowy magistra lub równorzędny;

2) jest obywatelem polskim;

3) korzysta z pełni praw publicznych;

4) nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub

umyślne przestępstwo skarbowe;

5) posiada kompetencje kierownicze;

6) ma co najmniej 6-letni staż pracy, w tym co najmniej 3-letni staż pracy na

stanowisku kierowniczym;

7) posiada wykształcenie i wiedzę z zakresu spraw należących do właściwości

Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

3b. Informację o naborze na stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego

ogłasza się przez umieszczenie ogłoszenia w miejscu powszechnie dostępnym

w siedzibie urzędu oraz w Biuletynie Informacji Publicznej urzędu i Biuletynie

Informacji Publicznej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Ogłoszenie powinno

zawierać:

1) nazwę i adres urzędu;

2) określenie stanowiska;

3) wymagania związane ze stanowiskiem wynikające z przepisów prawa;

4) zakres zadań wykonywanych na stanowisku;

5) wskazanie wymaganych dokumentów;

6) termin i miejsce składania dokumentów;

7) informację o metodach i technikach naboru.

3c. Termin, o którym mowa w ust. 3b pkt 6, nie może być krótszy niż 10 dni od dnia

opublikowania ogłoszenia w Biuletynie Informacji Publicznej Kancelarii Prezesa

Rady Ministrów.

3d. Nabór na stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego przeprowadza

zespół, powołany przez ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki

przestrzennej i mieszkaniowej, liczący co najmniej 3 osoby, których

wiedza i doświadczenie dają rękojmię wyłonienia najlepszych kandydatów.

W toku naboru ocenia się doświadczenie zawodowe kandydata, wiedzę niezbędną

do wykonywania zadań na stanowisku, na które jest przeprowadzany nabór,

oraz kompetencje kierownicze.

3e. Ocena wiedzy i kompetencji kierowniczych, o których mowa w ust. 3d, może

być dokonana na zlecenie zespołu przez osobę niebędącą członkiem zespołu,

która posiada odpowiednie kwalifikacje do dokonania tej oceny.

3f. Członek zespołu oraz osoba, o której mowa w ust. 3e, mają obowiązek zachowania

w tajemnicy informacji dotyczących osób ubiegających się o stanowisko,

uzyskanych w trakcie naboru.

3g. W toku naboru zespół wyłania nie więcej niż 3 kandydatów, których przedstawia

ministrowi właściwemu do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej

i mieszkaniowej.

3h. Z przeprowadzonego naboru zespół sporządza protokół zawierający:

1) nazwę i adres urzędu;

2) określenie stanowiska, na które był prowadzony nabór, oraz liczbę kandydatów;

3) imiona, nazwiska i adresy nie więcej niż 3 najlepszych kandydatów uszeregowanych

według poziomu spełniania przez nich wymagań określonych w

ogłoszeniu o naborze;

4) informację o zastosowanych metodach i technikach naboru;

5) uzasadnienie dokonanego wyboru albo powody niewyłonienia kandydata;

6) skład zespołu.

3i. Wynik naboru ogłasza się niezwłocznie przez umieszczenie informacji w Biuletynie

Informacji Publicznej urzędu i Biuletynie Informacji Publicznej Kancelarii

Prezesa Rady Ministrów. Informacja o wyniku naboru zawiera:

1) nazwę i adres urzędu;

2) określenie stanowiska, na które był prowadzony nabór;

3) imiona, nazwiska wybranych kandydatów oraz ich miejsca zamieszkania w

rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego albo informację o niewyłonieniu

kandydata.

3j. Umieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

ogłoszenia o naborze oraz o wyniku tego naboru jest bezpłatne.

4-8. (uchylone).

9. Zastępcy Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego są powoływani przez ministra

właściwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej,

spośród osób wyłonionych w drodze otwartego i konkurencyjnego naboru,

na wniosek Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Minister właściwy

do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej odwołuje zastępców

Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

10. Zespół przeprowadzający nabór na stanowiska, o których mowa w ust. 9, powołuje

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego.

11. Do sposobu przeprowadzania naboru na stanowiska, o których mowa w ust. 9,

stosuje się odpowiednio ust. 3a–3j.

Art. 88a.

1. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wykonuje zadania określone przepisami

prawa budowlanego, a w szczególności:

1) pełni funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania

administracyjnego w stosunku do wojewodów i wojewódzkich inspektorów

nadzoru budowlanego oraz sprawuje nadzór nad ich działalnością;

2) kontroluje działanie organów administracji architektoniczno-budowlanej

i nadzoru budowlanego;

3) prowadzi w formie elektronicznej centralne rejestry:

a) osób posiadających uprawnienia budowlane,

b) rzeczoznawców budowlanych,

c) ukaranych z tytułu odpowiedzialności zawodowej.

2. W rejestrach, o których mowa w ust. 1 pkt 3, zamieszcza się następujące dane:

1) imiona i nazwisko;

2) adres;

3) numer PESEL – w stosunku do osób posiadających obywatelstwo polskie,

albo numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość –

w stosunku do osób nieposiadających obywatelstwa polskiego;

4) informację o wykształceniu i tytułach naukowych;

5) numer, datę i miejsce wydania decyzji;

6) organ wydający decyzję;

7) podstawę prawną wydania decyzji;

8) numer, specjalność i zakres uprawnień budowlanych;

9) informację o przynależności do właściwej okręgowej izby samorządu zawodowego;

10) określenie zakresu rzeczoznawstwa – w rejestrze rzeczoznawców budowlanych;

11) informację o nałożonej karze z tytułu odpowiedzialności zawodowej

w budownictwie – w rejestrze ukaranych z tytułu odpowiedzialności zawodowej;

12) numer kancelaryjny;

13) pozycję rejestru;

14) datę wpisu do rejestru.

3. Zakres informacji o nałożonej karze z tytułu odpowiedzialności zawodowej

w budownictwie obejmuje dane identyfikujące decyzję o nałożeniu kary oraz

dane dotyczące nałożonej kary.

4. Zakres, o którym mowa w ust. 3, obejmuje następujące dane:

1) numer decyzji o nadaniu uprawnień lub tytułu rzeczoznawcy;

2) datę i miejsce wydania decyzji o nałożeniu kary;

3) wskazanie organu wydającego decyzję;

4) podstawę prawną;

5) funkcję uczestnika;

6) datę, miejsce i kwalifikację prawną popełnionego czynu;

7) rodzaj kary;

8) terminy egzaminów;

9) datę upływu kary;

10) status kary;

11) inne uwagi dotyczące kary.

5. Udostępnieniu podlegają dane wymienione w ust. 2 pkt 1, 8–11 i w ust. 4 pkt 2,

3, 5–7, 9 i 10, a dane osób wpisanych do rejestrów przed dniem 1 stycznia 2007

r. – na ich wniosek złożony w formie pisemnej.

6. Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej

określi, w drodze rozporządzenia, wzory i sposób prowadzenia rejestrów,

o których mowa w ust. 1 pkt 3, oraz dokumenty dołączane do wniosku o wpis do

rejestrów, stanowiące podstawę dokonania wpisu, uwzględniając dane i informacje

podlegające wpisowi do rejestru.

Art. 88b.

1. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wykonuje swoje zadania przy pomocy

Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego.

2. Organizację Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego określa statut nadany, w

drodze rozporządzenia, przez Prezesa Rady Ministrów.

3. Organizację wewnętrzną i szczegółowy zakres zadań Głównego Urzędu Nadzoru

Budowlanego określa Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w regulaminie

organizacyjnym.

Art. 89. (uchylony).

Art. 89a.

Do właściwości organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego

w dziedzinie górnictwa należą sprawy i związane z nimi środki działania

określone w ustawie, dotyczące obiektów i robót budowlanych zakładów górniczych.

Art. 89b.

Wojewoda w sprawach, o których mowa w art. 82 ust. 3 pkt 1 i 5, oraz właściwe

organy administracji architektoniczno-budowlanej w dziedzinie górnictwa przy wy©

dawaniu pozwolenia na budowę są obowiązani do sprawdzenia posiadania przez

inwestora postanowienia o uzgodnieniu, o którym mowa w art. 33 ust. 2 pkt 4.

Art. 89c.

1. W przypadkach bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi związanych

z budową, utrzymaniem lub rozbiórką obiektów budowlanych starosta, wójt,

burmistrz i prezydent miasta mogą wydać właściwemu powiatowemu inspektorowi

nadzoru budowlanego polecenie podjęcia działań zmierzających do usunięcia

tego zagrożenia. Przepisy art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 18 kwietnia 2002 r. o

stanie klęski żywiołowej (Dz. U. Nr 62, poz. 558, z późn. zm.13) stosuje się odpowiednio.

2. Starosta, wójt, burmistrz i prezydent miasta ponoszą wyłączną odpowiedzialność

za treść polecenia, o którym mowa w ust. 1.

3. Polecenie przekazane ustnie wymaga potwierdzenia na piśmie.

4. Polecenie podlega niezwłocznemu wykonaniu. Powiatowy inspektor nadzoru

budowlanego przedkłada bezzwłocznie sprawę wojewódzkiemu inspektorowi

nadzoru budowlanego, jeżeli nie jest w stanie wykonać polecenia albo jeżeli polecenie

narusza prawo.

5. Polecenie naruszające prawo jest nieważne. O nieważności polecenia rozstrzyga

wojewoda.

Rozdział 9

Przepisy karne

Art. 90.

Kto, w przypadkach określonych w art. 48, art. 49b, art. 50 ust. 1 pkt 1 lub art. 50

ust. 1 pkt 2, wykonuje roboty budowlane,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności

do lat 2.

Art. 91.

1. Kto:

1) udaremnia określone ustawą czynności właściwych organów,

2) wykonuje samodzielną funkcję techniczną w budownictwie, nie posiadając

odpowiednich uprawnień budowlanych lub prawa wykonywania samodzielnej

funkcji technicznej w budownictwie,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności

do roku.

2. (uchylony).

13) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz.U. z 2007 r. Nr 74, poz. 676, z 2006 r. Nr 50,

poz. 360 i Nr 191, poz. 1410 oraz z 2007 r. Nr 89, poz. 590.

Art. 91a.

Kto nie spełnia, określonego w art. 61, obowiązku utrzymania obiektu budowlanego

w należytym stanie technicznym, użytkuje obiekt w sposób niezgodny z przepisami

lub nie zapewnia bezpieczeństwa użytkowania obiektu budowlanego, podlega

grzywnie nie mniejszej niż 100 stawek dziennych, karze ograniczenia wolności albo

pozbawienia wolności do roku.

Art. 92.

1. Kto:

1) w razie katastrofy budowlanej nie dopełnia obowiązków określonych w art.

75 lub art. 79,

2) nie spełnia, określonego w art. 70 ust. 1, obowiązku usunięcia stwierdzonych

uszkodzeń lub uzupełnienia braków, mogących spowodować niebezpieczeństwo

dla ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska,

3) utrudnia, określone ustawą, czynności właściwych organów,

podlega karze aresztu albo karze ograniczenia wolności, albo karze

grzywny.

2. Tej samej karze podlega kto, pomimo zastosowania środków egzekucji administracyjnej:

1) nie stosuje się do wydanych, na podstawie ustawy, decyzji właściwych organów;

2) (uchylony).

Art. 93.

Kto:

1) przy projektowaniu lub wykonywaniu robót budowlanych w sposób rażący

nie przestrzega przepisów art. 5,

1a) przy wykonywaniu robót budowlanych stosuje wyroby, naruszając przepis

art. 10,

2) (uchylony),

3) dokonuje rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, naruszając przepisy

art. 28 lub art. 31 ust. 2,

4) przystępuje do budowy lub prowadzi roboty budowlane bez dopełnienia wymagań

określonych w art. 41 ust. 4, art. 42, art. 44, art. 45,

5) dostarcza lub umożliwia dostarczenie energii, wody, ciepła lub gazu, naruszając

przepis art. 41 ust. 5,

6) wykonuje roboty budowlane w sposób odbiegający od ustaleń i warunków

określonych w przepisach, pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę bądź w

zgłoszeniu budowy lub rozbiórki, bądź istotnie odbiegający od zatwierdzonego

projektu,

7) (uchylony),

8) nie spełnia obowiązku, o którym mowa w art. 62 ust. 1,

9) nie spełnia, określonych w art. 63 lub art. 64 ust. 1 i 3, obowiązków przechowywania

dokumentów, związanych z obiektem budowlanym lub prowadzenia

książki obiektu budowlanego,

9a) nie spełnia obowiązku przesłania protokołu, o którym mowa w art. 70 ust. 2,

9b) zmienia sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego

zgłoszenia, o którym mowa w art. 71 ust. 2, albo pomimo wniesienia

sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3–5,

10) nie udziela informacji lub nie udostępnia dokumentów, o których mowa w

art. 81c ust. 1, żądanych przez właściwy organ, związanych z prowadzeniem

robót budowlanych, przekazaniem obiektu budowlanego do użytkowania lub

jego utrzymaniem,

11) sporządza i przekazuje do obrotu prawnego świadectwo charakterystyki

energetycznej budynku, lokalu lub będącej nieruchomością części budynku

stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową nie posiadając uprawnień,

o których mowa w art. 5 ust. 8,

podlega karze grzywny.

Art. 94.

Orzekanie w sprawach o czyny, określone w art. 92 i art. 93, następuje na podstawie

przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

Rozdział 10

Odpowiedzialność zawodowa w budownictwie

Art. 95.

Odpowiedzialności zawodowej w budownictwie podlegają osoby wykonujące samodzielne

funkcje techniczne w budownictwie, które:

1) dopuściły się występków lub wykroczeń, określonych ustawą;

2) zostały ukarane w związku z wykonywaniem samodzielnych funkcji technicznych

w budownictwie;

3) wskutek rażących błędów lub zaniedbań, spowodowały zagrożenie życia lub

zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska albo znaczne szkody

materialne;

4) nie spełniają lub spełniają niedbale swoje obowiązki;

5) uchylają się od podjęcia nadzoru autorskiego lub wykonują niedbale obowiązki

wynikające z pełnienia tego nadzoru.

Art. 96.

1. Popełnienie czynów powodujących odpowiedzialność zawodową w budownictwie

jest zagrożone następującymi karami:

1) upomnieniem;

2) upomnieniem z jednoczesnym nałożeniem obowiązku złożenia, w wyznaczonym

terminie, egzaminu, o którym mowa w art. 12 ust. 3;

3) zakazem wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie, na

okres od roku do 5 lat, połączonym z obowiązkiem złożenia, w wyznaczonym

terminie, egzaminu, o którym mowa w art. 12 ust. 3.

2. Przy nakładaniu kary należy uwzględnić dotychczasową karalność z tytułu odpowiedzialności

zawodowej w budownictwie.

3. O zakazie wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie orzeka

się w przypadku znacznego społecznego niebezpieczeństwa czynu.

4. Zakaz wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie może

być orzeczony również w stosunku do osoby, która:

1) pomimo dwukrotnego upomnienia ponownie dopuściła się czynu, powodującego

odpowiedzialność zawodową;

2) uchyla się od złożenia nakazanego egzaminu.

5. Zakaz wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie określa

się w latach i miesiącach. Kara biegnie od dnia, w którym decyzja o ukaraniu

stała się ostateczna.

6. Osobie ukaranej z jednoczesnym nałożeniem obowiązku złożenia egzaminu, która

w wyznaczonym terminie egzaminu nie zdała, wyznacza się termin dodatkowy,

nie krótszy niż 3 miesiące i nie dłuższy niż 6 miesięcy. W przypadku nieuzyskania

oceny pozytywnej w terminie dodatkowym, stwierdza się utratę

uprawnień do pełnienia samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie.

Art. 97.

1. Postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie

wszczyna się na wniosek organu nadzoru budowlanego, właściwego dla miejsca

popełnienia czynu lub stwierdzającego popełnienie czynu, złożony po przeprowadzeniu

postępowania wyjaśniającego.

2. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać określenie zarzucanego

czynu, uzasadnienie faktyczne i prawne oraz wskazanie dowodów.

3. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, może złożyć w zakresie swojej właściwości

organ samorządu zawodowego.

Art. 98.

1. W sprawach odpowiedzialności zawodowej w budownictwie orzekają organy

samorządu zawodowego.

2. Właściwość organów samorządu zawodowego w sprawach odpowiedzialności

zawodowej w budownictwie regulują odrębne przepisy.

Art. 99.

1. Ostateczną decyzję o ukaraniu, w trybie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie,

przesyła się do wiadomości:

1) jednostce organizacyjnej zatrudniającej osobę ukaraną;

2) właściwemu stowarzyszeniu;

3) organowi, który wydał ukaranemu uprawnienia do pełnienia samodzielnej

funkcji technicznej w budownictwie;

4) Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego.

2. Informacja o karze z tytułu odpowiedzialności zawodowej, orzeczonej decyzją, o

której mowa w ust. 1, podlega wpisowi do centralnego rejestru ukaranych.

Art. 100.

Nie można wszcząć postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie

po upływie 6 miesięcy od dnia powzięcia przez organy nadzoru budowlanego

wiadomości o popełnieniu czynu, powodującego tę odpowiedzialność i nie później

niż po upływie 3 lat od dnia zakończenia robót budowlanych albo zawiadomienia

o zakończeniu budowy lub wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu

budowlanego.

Art. 101.

1. Organ, który orzekał w I instancji o odpowiedzialności zawodowej w budownictwie,

na wniosek ukaranego, orzeka o zatarciu kary, jeżeli ukarany:

1) wykonywał samodzielną funkcję techniczną w budownictwie przez okres:

a) 2 lat – w przypadku kary określonej w art. 96 ust. 1 pkt 1,

b) 3 lat – od złożenia egzaminu – w przypadku kary określonej w art. 96

ust. 1 pkt 2,

c) 5 lat – po przywróceniu prawa wykonywania samodzielnej funkcji

technicznej w budownictwie – w przypadku kary określonej w art. 96

ust. 1 pkt 3;

2) w okresach, o których mowa w pkt 1, nie był ponownie ukarany jedną z kar

określonych w art. 96 ust. 1.

2. Informację o zatarciu kary organ, o którym mowa w ust. 1, przesyła do wiadomości

zainteresowanemu oraz jednostkom organizacyjnym, stowarzyszeniom i

organom, o których mowa w art. 99 ust. 1.

3. Zatarcie kary podlega odnotowaniu w centralnym rejestrze ukaranych.

Art. 102. (uchylony).

Rozdział 11

Przepisy przejściowe i końcowe

Art. 103.

1. Do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych

decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2.

2. Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona

przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym

dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje

się przepisy dotychczasowe.

3. Właściwość organów do załatwiania spraw, o których mowa w ust. 1, określa się

na podstawie przepisów ustawy.

Art. 104.

Osoby, które, przed dniem wejścia w życie ustawy, uzyskały uprawnienia budowlane

lub stwierdzenie posiadania przygotowania zawodowego do pełnienia samodziel©

nych funkcji technicznych w budownictwie, zachowują uprawnienia do pełnienia

tych funkcji w dotychczasowym zakresie.

Art. 105.

1. Decyzje o dopuszczeniu do powszechnego stosowania w budownictwie nowych

materiałów budowlanych, wydane przed dniem wejścia w życie ustawy, pozostają

w mocy w dotychczasowym zakresie.

2. (pominięty).14)

Art. 106. (pominięty).15)

Art. 107.

1. Traci moc ustawa z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr

38, poz. 229, z 1981 r. Nr 12, poz. 57, z 1983 r. Nr 44, poz. 200 i 201, z 1984 r.

Nr 35, poz. 185 i 186, z 1987 r. Nr 21, poz. 124, z 1988 r. Nr 41, poz. 324 oraz z

1990 r. Nr 34, poz. 198), z zastrzeżeniem art. 103 ust. 2.

2. (pominięty).16)

Art. 108.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1995 r.

14) Zamieszczony w obwieszczeniu.

15) Zamieszczony w obwieszczeniu.

16) Zamieszczony w obwieszczeniu.

Załącznik do ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.

Kategorie obiektów budowlanych Współczynnik kategorii obiektu (k) Współczynnik wielkości obiektu (w)
Kategoria I — budynki mieszkalne jednorodzinne 2,0 1,0
Kategoria II — budynki służące gospodarce rolnej, jak: produkcyjne, gospodarcze, inwentarsko-składowe 1,0 1,0
Kategoria III — inne niewielkie budynki, jak: domy letniskowe, budynki gospodarcze, garaże do dwóch stanowisk włącznie 1,0 1,0
Kategoria IV — elementy dróg publicznych i kolejowych dróg szynowych, jak: skrzyżowania i węzły, wjazdy, zjazdy, przejazdy, perony, rampy 5,0 1,0
Kategoria V – obiekty sportu i rekreacji, jak: stadiony, amfiteatry, skocznie i wyciągi narciarskie, kolejki linowe, odkryte baseny, zjeżdżalnie 10,0 1,0
Kategoria VI – cmentarze 8,0 1,0
Kategoria VII – obiekty służące nawigacji wodnej, jak: dalby, wysepki cumownicze 7,0 1,0
Kategoria VIII – inne budowle 5,0 1,0
Współczynnik wielkości obiektu (w)
(kubatura w m3)
Ł2.500 >2.500- 5.000 >5.000- 10.000 >10.000
Kategoria IX – budynki kultury, nauki i oświaty, jak: teatry, opery, kina, muzea, galerie sztuki, biblioteki, archiwa, domy kultury, budynki szkolne i przedszkolne, internaty, bursy i domy studenckie, laboratoria i placówki badawcze, stacje meteorologiczne i hydrologiczne, obserwatoria, budynki ogrodów zoologicznych i botanicznych 4,0 1,0 1,5 2,0 2,5
Kategoria X – budynki kultu religijnego, jak: kościoły, kaplice, klasztory, cerkwie, zbory, synagogi, meczety oraz domy pogrzebowe, krematoria 6,0 1,0 1,5 2,0 2,5
Kategoria XI – budynki służby zdrowia, opieki społecznej i socjalnej, jak: szpitale, sanatoria, hospicja, przychodnie, poradnie, stacje krwiodawstwa, lecznice weterynaryjne, żłobki, domy pomocy i opieki społecznej, domy dziecka, domy rencisty, schroniska dla bezdomnych oraz hotele robotnicze 4,0 1,0 1,5 2,0 2,5
Kategoria XII – budynki administracji publicznej oraz budynki Sejmu, Senatu, Kancelarii Prezydenta, ministerstw i urzędów centralnych, terenowej administracji rządowej i samorządowej, sądów i trybunałów, więzień i domów poprawczych, zakładów dla nieletnich, zakładów karnych, aresztów śledczych oraz zabudowa koszarowa 5,0 1,0 1,5 2,0 2,5
Kategoria XIII – pozostałe budynki mieszkalne 4,0 1,0 1,5 2,0 2,5
Kategoria XIV – budynki zakwaterowania turystycznego i rekreacyjnego, jak: hotele, motele, pensjonaty, domy wypoczynkowe, schroniska turystyczne 15,0 1,0 1,5 2,0 2,5
Kategoria XV – budynki sportu i rekreacji, jak: hale sportowe i widowiskowe, kryte baseny 9,0 1,0 1,5 2,0 2,5
Kategoria XVI – budynki biurowe i konferencyjne 12,0 1,0 1,5 2,0 2,5
Kategoria XVII – budynki handlu, gastronomii i usług, jak: sklepy, centra handlowe, domy towarowe, hale targowe, restauracje, bary, kasyna, dyskoteki, warsztaty rzemieślnicze, stacje obsługi pojazdów, myjnie samochodowe, garaże powyżej dwóch stanowisk, budynki dworcowe 15,0 1,0 1,5 2,0 2,5
Kategoria XVIII – budynki przemysłowe, jak: budynki produkcyjne, służące energetyce, montownie, wytwórnie, rzeźnie oraz obiekty magazynowe, jak: budynki składowe, chłodnie, hangary, wiaty, a także budynki kolejowe, jak: nastawnie, podstacje trakcyjne, lokomotywownie, wagonownie, strażnice przejazdowe, myjnie taboru kolejowego 10,0 1,0 1,5 2,0 2,5
Kategoria XIX – zbiorniki przemysłowe, jak: silosy, elewatory, bunkry do magazynowania paliw i gazów oraz innych produktów chemicznych 10,0 1,0 1,5 2,0 2,5
Współczynnik wielkości obiektu (w)
(powierzchnia w m2)
Ł1.000 >1.000- 5.000 >5.000- 10.000 >10.000
Kategoria XX – stacje paliw 15,0 1,0 1,5 2,0 2,5
Kategoria XXI – obiekty związane z transportem wodnym, jak: porty, przystanie, sztuczne wyspy, baseny, doki, falochrony, nabrzeża, mola, pirsy, pomosty, pochylnie 10,0 1,0 1,5 2,0 2,5
Kategoria XXII – place składowe, postojowe, składowiska odpadów, parkingi 8,0 1,0 1,5 2,0 2,5
Współczynnik wielkości obiektu (w)
(powierzchnia w ha)
Ł1 >1-10 >10-20 >20
Kategoria XXIII – obiekty lotniskowe, jak: pasy startowe, drogi kołowania, płyty lotniskowe, place postojowe i manewrowe, lądowiska 10,0 1,0 1,5 2,0 2,5
Kategoria XXIV – obiekty gospodarki wodnej, jak: zbiorniki wodne i nadpoziomowe, stawy rybne 9,0 1,0 1,5 2,0 2,5
Współczynnik wielkości obiektu (w)
(długość w km)
Ł1 >1-10 >10-20 >20
Kategoria XXV – drogi i kolejowe drogi szynowe 1,0 1,0 1,5 2,0 2,5
Kategoria XXVI – sieci, jak: elektroenergetyczne, telekomunikacyjne, gazowe, ciepłownicze, wodociągowe, kanalizacyjne oraz rurociągi przesyłowe 8,0 1,0 1,5 2,0 2,5
Współczynnik wielkości obiektu (w)
(długość w m)
Ł20 >20-100 >100- 500 >500
Kategoria XXVII – budowle hydrotechniczne piętrzące, upustowe i regulacyjne, jak: zapory, progi i stopnie wodne, jazy, bramy przeciwpowodziowe, śluzy wałowe, syfony, wały przeciwpowodziowe, kanały, śluzy żeglowne, opaski i ostrogi brzegowe, rowy melioracyjne 9,0 1,0 1,5 2,0 2,5
Kategoria XXVIII – drogowe i kolejowe obiekty mostowe, jak: mosty, estakady, kładki, przejścia podziemne, wiadukty, przepusty, tunele 5,0 1,0 1,5 2,0 2,5
Współczynnik wielkości obiektu (w)
(wysokość w m)
Ł20 >20-50 >50- 100 >100
Kategoria XXIX – wolno stojące kominy i maszty 10,0 1,0 1,5 2,0 2,5
Współczynnik wielkości obiektu (w)
(wydajność w m3/h)
Ł50 >50-100 >100- 500 >500
Kategoria XXX – obiekty służące do korzystania z zasobów wodnych, jak: ujęcia wód morskich i śródlądowych, budowle zrzutów wód i ścieków, pompownie, stacje strefowe, stacje uzdatniania wody, oczyszczalnie ścieków 8,0 1,0 1,5 2,0 2,5

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *